Z historii Bydgoszczy – Marian Rejewski i Enigma

W dniu 13 marca 2015 roku w auli Aresztu Śledczego w Bydgoszczy odbyło się spotkanie z Panią Hanną Sowińską redaktor Gazety Pomor­skiej oraz Panem Jerzym Lelwicem, kustoszem Muzeum Wojsk Lądowych w ramach obchodów roku Mariana Rejew­skiego. Przepro­wa­dzili oni prelekcję dla osadzonych pt. Marian Rejewski - Kopernik Bydgoszczy.

Pani Redaktor w najdrob­niej­szych szcze­gółach przed­stawiła zebranym bydgoskie miejsca związane z bohaterem wykładu. Ukazane zostały dzieje bydgosz­czanina w czasie wojennej tułaczki oraz życie po powrocie do Ojczyzny. Pozna­liśmy również wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy.
Marian Rejewski urodził się 16 sierpnia 1905 r. w Bydgoszczy. W 1929 roku podczas studiów matema­tycznych na Uniwer­sy­tecie Poznańskim Rejewski został skierowany przez profesora Zdzisława Krygow­skiego na tajny kurs krypto­logii, którego organi­za­torem było Biuro Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego WP. Jesienią 1930 roku utworzono w Poznaniu filię Biura Szyfrów, w której zatrud­niono między innymi Mariana Rejew­skiego, a od 1 września 1932 wszystkie prace krypto­lo­giczne przenie­siono do warszaw­skiego Biura Szyfrów Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Rejewski zaczął pracować nad Enigmą w ciągu kilku tygodni odkry­wając sposób okablo­wania wirników niemieckiej maszyny szyfru­jącej. Następnie wraz z kolegami ze studiów Różyckim i Zygalskim opracował techniki umożli­wiające regularne odczy­ty­wanie szyfro­gramów z Enigmy. Wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy polegał na opraco­waniu katalogu kart i cyklo­metru, a po zmianie sposobu kodowania w 1938 roku zapro­jek­to­waniu bomby krypto­lo­gicznej.
W dalszej części spotkania Pan Kustosz zapre­zen­tował kopię niemieckiej maszyny szyfru­jącej Enigma. Przed­stawił podstawowe zasady działania urządzenia i tajniki szyfro­wania maszy­nowego. Po zakoń­czeniu działań wojennych Marian Rejewski powrócił w 1946 roku do Polski, gdzie pracował jako urzędnik w bydgo­skich fabrykach. Dopiero w 1967 roku ujawnił swój udział w złamaniu szyfru Enigmy i napisał wspomnienia, które zdepo­nował w ówczesnym Wojskowym Insty­tucie Histo­rycznym.
W pamięci pozostał cytat Winstona Churchilla: „Złamanie szyfru Enigmy było najważ­niejszą bronią przeciwko Hitlerowi i jego armiom”.

(tekst kpt. M.Ciepluch, kpt. R. Fira, fot. kpt. R. Fira).

image_print
Może zainte­re­sować Cię również:
Sympozjum dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 

12 lutego 2015 r. w sali Atrium na Uniwer­sy­tecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy odbyło się czytaj »

Dąb Pamięci Mariana Rejewskiego 
Posadzenie Dębu Pamięci

W tym roku minęła 115. rocznica urodzin jednego z najwięk­szych bydgoszczan – kryptologa Mariana Rejew­skiego. czytaj »

The First Enigma Codebreaker. Marian Rejewski who passed the baton to Alan Turing“ 

Pod koniec tego roku, w 90. rocznicę złamania kodu Enigmy, ukaże się na rynku brytyjskim czytaj »

Wyniki Metro­po­li­talnego Konkursu Plastycznego „Marian Rejewski – bydgosz­czanin, matematyk, kryptolog” 
Czarno-biały wizerunek mężczyzny w okrągłych okularach. Za nim klawisze maszyny Enigma.

Konkurs w ramach akcji „Grudzień z Rejewskim“ adresowany był do uczniów szkół podsta­wowych, placówek oświa­towych czytaj »

Mural z wizerunkiem Mariana Rejewskiego 

Szkoła Podstawowa w Białych Błotach posta­nowiła uhono­rować swojego patrona oddając jedną z głównych ścian placówki czytaj »

Zapro­szenie na piknik popular­no­naukowy z okazji 121. rocznicy urodzin Mariana Rejewskiego 
Przetworzona cyfrowo połowa portretu mężczyzny w okrągłych okularach i bukiet goździków.

W tym roku przypada 121. rocznica urodzin Mariana Rejew­skiego, Bydgosz­czanina, który przyczynił się do odmie­nienia czytaj »