Z historii Bydgoszczy – Marian Rejewski i Enigma

W dniu 13 marca 2015 roku w auli Aresztu Śledczego w Bydgoszczy odbyło się spotkanie z Panią Hanną Sowińską redaktor Gazety Pomor­skiej oraz Panem Jerzym Lelwicem, kustoszem Muzeum Wojsk Lądowych w ramach obchodów roku Mariana Rejew­skiego. Przepro­wa­dzili oni prelekcję dla osadzonych pt. Marian Rejewski - Kopernik Bydgoszczy.

Pani Redaktor w najdrob­niej­szych szcze­gółach przed­stawiła zebranym bydgoskie miejsca związane z bohaterem wykładu. Ukazane zostały dzieje bydgosz­czanina w czasie wojennej tułaczki oraz życie po powrocie do Ojczyzny. Pozna­liśmy również wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy.
Marian Rejewski urodził się 16 sierpnia 1905 r. w Bydgoszczy. W 1929 roku podczas studiów matema­tycznych na Uniwer­sy­tecie Poznańskim Rejewski został skierowany przez profesora Zdzisława Krygow­skiego na tajny kurs krypto­logii, którego organi­za­torem było Biuro Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego WP. Jesienią 1930 roku utworzono w Poznaniu filię Biura Szyfrów, w której zatrud­niono między innymi Mariana Rejew­skiego, a od 1 września 1932 wszystkie prace krypto­lo­giczne przenie­siono do warszaw­skiego Biura Szyfrów Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Rejewski zaczął pracować nad Enigmą w ciągu kilku tygodni odkry­wając sposób okablo­wania wirników niemieckiej maszyny szyfru­jącej. Następnie wraz z kolegami ze studiów Różyckim i Zygalskim opracował techniki umożli­wiające regularne odczy­ty­wanie szyfro­gramów z Enigmy. Wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy polegał na opraco­waniu katalogu kart i cyklo­metru, a po zmianie sposobu kodowania w 1938 roku zapro­jek­to­waniu bomby krypto­lo­gicznej.
W dalszej części spotkania Pan Kustosz zapre­zen­tował kopię niemieckiej maszyny szyfru­jącej Enigma. Przed­stawił podstawowe zasady działania urządzenia i tajniki szyfro­wania maszy­nowego. Po zakoń­czeniu działań wojennych Marian Rejewski powrócił w 1946 roku do Polski, gdzie pracował jako urzędnik w bydgo­skich fabrykach. Dopiero w 1967 roku ujawnił swój udział w złamaniu szyfru Enigmy i napisał wspomnienia, które zdepo­nował w ówczesnym Wojskowym Insty­tucie Histo­rycznym.
W pamięci pozostał cytat Winstona Churchilla: „Złamanie szyfru Enigmy było najważ­niejszą bronią przeciwko Hitlerowi i jego armiom”.

(tekst kpt. M.Ciepluch, kpt. R. Fira, fot. kpt. R. Fira).

image_print
Może zainte­re­sować Cię również:
Otwarcie wystawy „Marian Rejewski“ – Toruń, 11 maja 2022 r. 
Posterowa wystawa plenerowa poświęcona Marianowi Rejewskiemu.

Wystawa poświęcona Marianowi Rejew­skiemu stanęła przed Urzędem Marszał­kowskim. Została przygo­towana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej czytaj »

Sala konfe­ren­cyjna w bydgo­skiej Delega­turze IPN ma od dziś patrona 

Z okazji 42. rocznicy śmierci Mariana Rejew­skiego w bydgo­skiej Delega­turze Instytutu Pamięci Narodowej odbyło się czytaj »

Kryptolog patronem dworca w Bydgoszczy 

Dworzec Bydgoszcz Główna otrzymał 2 lutego imię pocho­dzącego z Bydgoszczy Mariana Rejew­skiego, genialnego polskiego kryptologa. czytaj »

Urodziny Rejew­skiego“ - między­po­ko­le­niowy piknik w Młynach Rothera 
Fragment przetworzonej cyfrowo twarzy mężczyzny w okrągłych okularach i napis: Urodziny Rejewskiego. Na dole czerwone goździki.

13 sierpnia na tarasie Młynów Rothera w Bydgoszczy powstało miasteczko piknikowe. Kilka insty­tucji i organi­zacji czytaj »

Jestem tym, który rozszy­frował Enigmę. Nieznana historia Mariana Rejewskiego“ 

To opowieść o człowieku, który dokonał rewolucji w krypto­logii, o rywali­zacji człowieka z maszyną, o czytaj »

The First Enigma Codebreaker. Marian Rejewski who passed the baton to Alan Turing“ 

Pod koniec tego roku, w 90. rocznicę złamania kodu Enigmy, ukaże się na rynku brytyjskim czytaj »