Z historii Bydgoszczy – Marian Rejewski i Enigma

W dniu 13 marca 2015 roku w auli Aresztu Śledczego w Bydgoszczy odbyło się spotkanie z Panią Hanną Sowińską redaktor Gazety Pomor­skiej oraz Panem Jerzym Lelwicem, kustoszem Muzeum Wojsk Lądowych w ramach obchodów roku Mariana Rejew­skiego. Przepro­wa­dzili oni prelekcję dla osadzonych pt. Marian Rejewski - Kopernik Bydgoszczy.

Pani Redaktor w najdrob­niej­szych szcze­gółach przed­stawiła zebranym bydgoskie miejsca związane z bohaterem wykładu. Ukazane zostały dzieje bydgosz­czanina w czasie wojennej tułaczki oraz życie po powrocie do Ojczyzny. Pozna­liśmy również wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy.
Marian Rejewski urodził się 16 sierpnia 1905 r. w Bydgoszczy. W 1929 roku podczas studiów matema­tycznych na Uniwer­sy­tecie Poznańskim Rejewski został skierowany przez profesora Zdzisława Krygow­skiego na tajny kurs krypto­logii, którego organi­za­torem było Biuro Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego WP. Jesienią 1930 roku utworzono w Poznaniu filię Biura Szyfrów, w której zatrud­niono między innymi Mariana Rejew­skiego, a od 1 września 1932 wszystkie prace krypto­lo­giczne przenie­siono do warszaw­skiego Biura Szyfrów Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Rejewski zaczął pracować nad Enigmą w ciągu kilku tygodni odkry­wając sposób okablo­wania wirników niemieckiej maszyny szyfru­jącej. Następnie wraz z kolegami ze studiów Różyckim i Zygalskim opracował techniki umożli­wiające regularne odczy­ty­wanie szyfro­gramów z Enigmy. Wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy polegał na opraco­waniu katalogu kart i cyklo­metru, a po zmianie sposobu kodowania w 1938 roku zapro­jek­to­waniu bomby krypto­lo­gicznej.
W dalszej części spotkania Pan Kustosz zapre­zen­tował kopię niemieckiej maszyny szyfru­jącej Enigma. Przed­stawił podstawowe zasady działania urządzenia i tajniki szyfro­wania maszy­nowego. Po zakoń­czeniu działań wojennych Marian Rejewski powrócił w 1946 roku do Polski, gdzie pracował jako urzędnik w bydgo­skich fabrykach. Dopiero w 1967 roku ujawnił swój udział w złamaniu szyfru Enigmy i napisał wspomnienia, które zdepo­nował w ówczesnym Wojskowym Insty­tucie Histo­rycznym.
W pamięci pozostał cytat Winstona Churchilla: „Złamanie szyfru Enigmy było najważ­niejszą bronią przeciwko Hitlerowi i jego armiom”.

(tekst kpt. M.Ciepluch, kpt. R. Fira, fot. kpt. R. Fira).

image_print
Może zainte­re­sować Cię również:
Senat uczcił pamięć polskich kryptologów 
Trzej kryptolodzy

Senat Rzeczy­po­spo­litej Polskiej, mając na uwadze ogrom wiedzy i poświę­cenia Mariana Rejew­skiego, Jerzego Różyc­kiego i czytaj »

O Marianie Rejewskim na Wyspie Sobieszewskiej 

Na Wyspie Sobie­szew­skiej trwa największy w historii naszego kraju ogólno­polski zlot harcerzy. Ponad 12 tys. młodych czytaj »

O Marianie Rejewskim w Tucholi 

Tuchola została kolejnym przystankiem w wędrówce wystawy „Marian Rejewski - bydgosz­czanin, matematyk, kryptolog“ po województwie czytaj »

Projekt „Polacy nieprzeciętni“ 

Ambitni uczniowie Technikum Elektro­nicznego w Bydgoszczy: Katarzyna Łabuńska, Agata Gierlicka, Katarzyna Przygońska, Eliza Jankowska, Edyta Kęcik, czytaj »

Bohater Polski Niepod­ległej Marian Rejewski 

Organi­za­torzy konkursu zapra­szają uczniów klas VI-VIII szkół podsta­wowych i klas III gimna­zjalnych z województwa kujawsko-pomor­skiego czytaj »

Matema­tyczne kodowanie i stemplo­wanie z Marianem Rejewskim w tle 

W Młodzie­żowym Domu Kultury nr 5 w Bydgoszczy sobotnie warsztaty były odnie­sieniem do kodów, inspi­ro­wanych czytaj »