Z historii Bydgoszczy – Marian Rejewski i Enigma

W dniu 13 marca 2015 roku w auli Aresztu Śledczego w Bydgoszczy odbyło się spotkanie z Panią Hanną Sowińską redaktor Gazety Pomor­skiej oraz Panem Jerzym Lelwicem, kustoszem Muzeum Wojsk Lądowych w ramach obchodów roku Mariana Rejew­skiego. Przepro­wa­dzili oni prelekcję dla osadzonych pt. Marian Rejewski - Kopernik Bydgoszczy.

Pani Redaktor w najdrob­niej­szych szcze­gółach przed­stawiła zebranym bydgoskie miejsca związane z bohaterem wykładu. Ukazane zostały dzieje bydgosz­czanina w czasie wojennej tułaczki oraz życie po powrocie do Ojczyzny. Pozna­liśmy również wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy.
Marian Rejewski urodził się 16 sierpnia 1905 r. w Bydgoszczy. W 1929 roku podczas studiów matema­tycznych na Uniwer­sy­tecie Poznańskim Rejewski został skierowany przez profesora Zdzisława Krygow­skiego na tajny kurs krypto­logii, którego organi­za­torem było Biuro Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego WP. Jesienią 1930 roku utworzono w Poznaniu filię Biura Szyfrów, w której zatrud­niono między innymi Mariana Rejew­skiego, a od 1 września 1932 wszystkie prace krypto­lo­giczne przenie­siono do warszaw­skiego Biura Szyfrów Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Rejewski zaczął pracować nad Enigmą w ciągu kilku tygodni odkry­wając sposób okablo­wania wirników niemieckiej maszyny szyfru­jącej. Następnie wraz z kolegami ze studiów Różyckim i Zygalskim opracował techniki umożli­wiające regularne odczy­ty­wanie szyfro­gramów z Enigmy. Wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy polegał na opraco­waniu katalogu kart i cyklo­metru, a po zmianie sposobu kodowania w 1938 roku zapro­jek­to­waniu bomby krypto­lo­gicznej.
W dalszej części spotkania Pan Kustosz zapre­zen­tował kopię niemieckiej maszyny szyfru­jącej Enigma. Przed­stawił podstawowe zasady działania urządzenia i tajniki szyfro­wania maszy­nowego. Po zakoń­czeniu działań wojennych Marian Rejewski powrócił w 1946 roku do Polski, gdzie pracował jako urzędnik w bydgo­skich fabrykach. Dopiero w 1967 roku ujawnił swój udział w złamaniu szyfru Enigmy i napisał wspomnienia, które zdepo­nował w ówczesnym Wojskowym Insty­tucie Histo­rycznym.
W pamięci pozostał cytat Winstona Churchilla: „Złamanie szyfru Enigmy było najważ­niejszą bronią przeciwko Hitlerowi i jego armiom”.

(tekst kpt. M.Ciepluch, kpt. R. Fira, fot. kpt. R. Fira).

image_print
Może zainte­re­sować Cię również:
Bydgoszcz jako ośrodek działań wywia­dow­czych w przededniu i w trakcie II wojny światowej 

22 października 2015 roku w Bibliotece Głównej Uniwer­sytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy odbyła się konfe­rencja czytaj »

Zapro­szenie na turniej szachowy im. Mariana Rejewskiego 

Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Łochowie organizuje X Międzysz­kolny Turniej Szachowy im. Mariana Rejew­skiego pod patro­natem Janiny czytaj »

Komiksy nagrodzone 

Gala podsu­mo­wująca wojewódzki konkurs na komiks pt. „Marian Rejewski - największy haker XX wieku” rozpo­częła czytaj »

Sala konfe­ren­cyjna w bydgo­skiej Delega­turze IPN ma od dziś patrona 

Z okazji 42. rocznicy śmierci Mariana Rejew­skiego w bydgo­skiej Delega­turze Instytutu Pamięci Narodowej odbyło się czytaj »

Wystawa w gimnazjum w Nakle nad Notecią 

W holu Gimnazjum nr 4 w Nakle nad Notecią została zapre­zen­towana wystawa „Marian Rejewski - czytaj »

Muzeum Oświaty w plenerze 

Podczas imprezy „Bydgoszcz! To logiczne!“ Muzeum Oświaty zapre­zen­towało fragment wystawy pt. „Marian Rejewski – bydgosz­czanin, czytaj »