Spektakl animacji z użyciem technik 3D na fasadzie budynku Collegium Martineum. Kadr z wizerunkiem Rejewskiego.

Otwarcie Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu

Droga do Centrum Szyfrów Enigma

W 2011 roku związani z Radiem Merkury inicja­torzy utworzenia Muzeum Enigmy wysyłali listy do różnych insty­tucji, urzędów, organi­zacji. Brak pieniędzy uniemoż­liwiał jednak przejście do kolejnego etapu urzeczy­wist­nienia idei. Dopiero urucho­mienie Poznań­skiego Budżetu Obywa­tel­skiego pozwoliło nagłośnić pomysł. Co prawda wniosek nie przeszedł do puli projektów przezna­czonych do reali­zacji, ale 12 tysięcy głosów „za“ nie zostało zigno­ro­wanych. Wtedy w reali­zację pomysłu zaanga­żował się Mariusz Wiśniewski, początkowo radny, a później wicepre­zydent Poznania. Jako przewod­ni­czący Komisji Rewita­li­zacji przeko­nywał radnych do tego pomysłu. W 2014 roku odbyła się prezen­tacja projektu muzeum, zakoń­czona wysto­so­waniem przez radnych apelu do prezy­denta, marszałka i rektora UAM o podjęcie działań na rzecz utworzenia takiej placówki w Poznaniu.

Pierwszym sukcesem reali­za­cyjnym było zdobycie przez miasto funduszy na budowę. Projekt otrzymał 15 mln zł dofinan­so­wania na utworzenie interak­tywnej ekspo­zycji w dawnym Collegium Histo­ricum UAM. W listo­padzie 2017 roku marszałek Marek Woźniak i wicepre­zydent Mariusz Wiśniewski podpisali umowę na dofinan­so­wanie projektu Muzeum Enigmy w Poznaniu z Wielko­pol­skiego Regio­nalnego Programu Opera­cyjnego 2014-2020. Koszt reali­zacji projektu wyniósł ostatecznie 30 mln zł.

Inicja­torzy od początku myśleli o stworzeniu nowoczesnej placówki eduka­cyjno-naukowej, przeka­zu­jącej w przystępnej formie wiedzę o krypto­grafii i krypto­logii, szyfrach i ich łamaniu, maszynach szyfru­jących, a wszystko to w odnie­sieniu do dokonań trójki krypto­logów, którzy w Poznaniu rozpo­częli swoją przygodę z Enigmą, gdy najpierw wzięli udział w kursie krypto­lo­gicznym, a potem zostali zatrud­nieni w poznań­skiej delega­turze Biura Szyfrów Sztabu Głównego Wojska Polskiego.

Centrum Szyfrów Enigma im. Mariana Rejew­skiego, Jerzego Różyc­kiego i Henryka Zygal­skiego jest zarzą­dzane przez Poznańskie Centrum Dziedzictwa. Szefem CSE został w marcu tego roku Piotr Bojarski, historyk, wielo­letni dzien­nikarz „Gazety Wyborczej“ w Poznaniu, autor nagra­dzanych reportaży i książek historycznych.

Jest co oglądać

Szef CSE zapewnia, że każdy znajdzie tam coś dla siebie. Zwiedza­jących nielu­biących matematyki ma przyciągać atrak­cyjna wizualnie forma, prosty sposób przed­sta­wiania trudnych zagadnień i treści multi­me­dialne. W CSE zainsta­lowano kilka­dziesiąt monitorów, nakręcono filmy z prawdziwymi aktorami, skonstru­owano repliki urządzeń do łamania szyfrów. Na ekspo­zycji co krok będzie można szyfrować i łamać szyfry, nadawać alfabetem Morse’a, bawić się tzw. alfabetem sympa­tycznym lub rozwią­zywać zagadki. Można pominąć te stano­wiska i pójść dalej. Na całej ekspo­zycji zagad­nienia matema­tyczne przenikają się z narracją histo­ryczną. Jest trochę orygi­nalnych ekspo­natów i pamiątek. Wśród prezen­to­wanych tam artefaktów znajdują się zdjęcia, dokumenty i inne przed­mioty przekazane m.in. przez rodziny trójki krypto­logów, a także rodzinę Maksy­mi­liana Ciężkiego i innych, związanych ze sprawą łamania Enigmy.

Chociaż sama maszyna szyfrująca nie jest głównym tematem wystawy, to w Centrum Szyfrów zobaczymy także orygi­nalną Enigmę. Na początek będzie to maszyna wypoży­czona z Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, później pojawią się inne ciekawe egzem­plarze wypoży­czane z placówek muzealnych w Polsce i za granicą.

Zwiedzanie ma trwać od 1,5 do 2 godzin, choć zapewne pasjo­nujący się historią i krypto­logią spędzą tam więcej czasu. Centrum Szyfrów Enigma należy zwiedzać z audio­prze­wod­nikiem. Pracownicy zespołu obsługi klienta będą instruować zwiedza­jących, jak go używać i jak poruszać się po ekspozycji.

Inaugu­racja CSE

Stworzony z okazji otwarcia Centrum Szyfrów Enigma spektakl animacji z użyciem technik 3D rozegrał się na fasadzie budynku Collegium Martineum. Rozpo­częła go premiera utworu muzycznego – kompo­zycji Patryka Piłasie­wicza, który od 2012 roku realizuje projekt upamięt­niający złamanie szyfru Enigmy przez Polaków.

Muzyce towarzyszył kontra­punkt wizualny, otwie­rający przed publicz­nością świat tajemnicy i ludzi, którzy ją tworzyli. Utkana z powidoków historii, dźwięków szyfrów i zgrzytów maszyn opowieść audio­wi­zualna rozpo­częła koncert, na którym wspólnie z Patrykiem Piłasie­wiczem zagrał Skalpel – polski duet nu jazzowy. Wydarzenia artystyczne na otwartym powietrzu, zorga­ni­zowane w wieczór poprze­dzający dzień otwarcia wystawy CSE dla publicz­ności, rozświe­tliły na mapie Poznania legen­darny poznański budynek, w którym zabrzmiał nowy projekt Poznań­skiego Centrum Dziedzictwa, jakim jest rozpo­czy­nające działalność Centrum Szyfrów Enigma.

Źródło: kultura​.poznan​.pl, csenigma​.pl

image_print
Może zainte­re­sować Cię również:
Rodzinne miasto Rejew­skiego było stolicą wywiadu 
Mapa II Rzeczypospolitej

W związku z nasila­jącym się zagro­żeniem dla odrodzonej państwo­wości w latach 30. ubiegłego wieku zrodziła czytaj »

Kto złamie szyfry? Konkurs ogólnopolski 

Ruszyła kolejna edycja fascy­nu­jącej eduka­cyjnej gry inter­ne­towej, która łączy w sobie elementy historii, matematyki i czytaj »

Marian Rejewski na pocztówce 

Znane są już wyniki konkursu bydgo­skiej księgarni Enigma „Marian Rejewski na pocztówce z Bydgoszczy”. Spośród czytaj »

Wielcy Polacy – rejonowy etap konkursu 

Kolejna edycja Wojewódz­kiego Konkursu Inter­dy­scy­pli­narnego „Wielcy Polacy” dotyczy życia i działań Mariana Rejew­skiego, wybitnego polskiego czytaj »

Cyklometr Mariana Rejew­skiego zrekon­stru­owano w Cambridge 
Replika cyklometru

Absolwent Uniwer­sytetu w Cambridge Hal Evans rozpoczął prace nad projektem w 2018 roku w ramach czytaj »

Odsło­nięcie tablicy pamiątkowej 

1 grudnia na gmachu Zespołu Szkół Ogólno­kształ­cących nr 1 w Bydgoszczy, w obecności Janiny Sylwe­strzak, czytaj »