Z historii Bydgoszczy – Marian Rejewski i Enigma

W dniu 13 marca 2015 roku w auli Aresztu Śledczego w Bydgoszczy odbyło się spotkanie z Panią Hanną Sowińską redaktor Gazety Pomor­skiej oraz Panem Jerzym Lelwicem, kustoszem Muzeum Wojsk Lądowych w ramach obchodów roku Mariana Rejew­skiego. Przepro­wa­dzili oni prelekcję dla osadzonych pt. Marian Rejewski - Kopernik Bydgoszczy.

Pani Redaktor w najdrob­niej­szych szcze­gółach przed­stawiła zebranym bydgoskie miejsca związane z bohaterem wykładu. Ukazane zostały dzieje bydgosz­czanina w czasie wojennej tułaczki oraz życie po powrocie do Ojczyzny. Pozna­liśmy również wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy.
Marian Rejewski urodził się 16 sierpnia 1905 r. w Bydgoszczy. W 1929 roku podczas studiów matema­tycznych na Uniwer­sy­tecie Poznańskim Rejewski został skierowany przez profesora Zdzisława Krygow­skiego na tajny kurs krypto­logii, którego organi­za­torem było Biuro Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego WP. Jesienią 1930 roku utworzono w Poznaniu filię Biura Szyfrów, w której zatrud­niono między innymi Mariana Rejew­skiego, a od 1 września 1932 wszystkie prace krypto­lo­giczne przenie­siono do warszaw­skiego Biura Szyfrów Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Rejewski zaczął pracować nad Enigmą w ciągu kilku tygodni odkry­wając sposób okablo­wania wirników niemieckiej maszyny szyfru­jącej. Następnie wraz z kolegami ze studiów Różyckim i Zygalskim opracował techniki umożli­wiające regularne odczy­ty­wanie szyfro­gramów z Enigmy. Wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy polegał na opraco­waniu katalogu kart i cyklo­metru, a po zmianie sposobu kodowania w 1938 roku zapro­jek­to­waniu bomby krypto­lo­gicznej.
W dalszej części spotkania Pan Kustosz zapre­zen­tował kopię niemieckiej maszyny szyfru­jącej Enigma. Przed­stawił podstawowe zasady działania urządzenia i tajniki szyfro­wania maszy­nowego. Po zakoń­czeniu działań wojennych Marian Rejewski powrócił w 1946 roku do Polski, gdzie pracował jako urzędnik w bydgo­skich fabrykach. Dopiero w 1967 roku ujawnił swój udział w złamaniu szyfru Enigmy i napisał wspomnienia, które zdepo­nował w ówczesnym Wojskowym Insty­tucie Histo­rycznym.
W pamięci pozostał cytat Winstona Churchilla: „Złamanie szyfru Enigmy było najważ­niejszą bronią przeciwko Hitlerowi i jego armiom”.

(tekst kpt. M.Ciepluch, kpt. R. Fira, fot. kpt. R. Fira).

image_print
Może zainte­re­sować Cię również:
Wznowienie cyklu „Sensacje XX wieku“ 

Dzięki współ­pracy Telewizji Polskiej i National Geographic Channel powstaną kolejne odcinki popularnego cyklu programów Bogusława czytaj »

Zapro­szenie na Turniej Szachowy 

25 lutego br. w Zespole Szkół w Łochowie odbędzie się VII Międzysz­kolny Turniej Szachowy im. czytaj »

Świętuj z nami 120. rocznicę urodzin Mariana Rejew­skiego! - zapro­szenie na piknik popularnonaukowy 
Mężczyzna w mundurze w gabinecie z mapami na ścianach, radiem i notatkami na biurku oraz maszyną Enigma na stosie dokumentów..

W sobotę, 16 sierpnia, Wyspa Młyńska zamieni się w piknikowe miasteczko poświęcone pamięci Mariana Rejew­skiego czytaj »

Otwarcie wystawy „Marian Rejewski“ – Toruń, 11 maja 2022 r. 
Posterowa wystawa plenerowa poświęcona Marianowi Rejewskiemu.

Wystawa poświęcona Marianowi Rejew­skiemu stanęła przed Urzędem Marszał­kowskim. Została przygo­towana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej czytaj »

Kto złamie szyfry? Konkurs ogólnopolski 

Ruszyła kolejna edycja fascy­nu­jącej eduka­cyjnej gry inter­ne­towej, która łączy w sobie elementy historii, matematyki i czytaj »

Wystawa „Enigma. Odszy­frować zwycięstwo” w rumuńskim Klużu 
Na klawiaturze maszyny szyfrującej podświetlone klawisze tworzą napis po rumuńsku: enigma victoria de criptarii

Ekspo­zycja przygo­towana przez Samorząd Województwa Wielko­pol­skiego oraz w wersji rumuń­skiej przez Instytut Polski w Bukareszcie czytaj »