Z historii Bydgoszczy – Marian Rejewski i Enigma

W dniu 13 marca 2015 roku w auli Aresztu Śledczego w Bydgoszczy odbyło się spotkanie z Panią Hanną Sowińską redaktor Gazety Pomor­skiej oraz Panem Jerzym Lelwicem, kustoszem Muzeum Wojsk Lądowych w ramach obchodów roku Mariana Rejew­skiego. Przepro­wa­dzili oni prelekcję dla osadzonych pt. Marian Rejewski - Kopernik Bydgoszczy.

Pani Redaktor w najdrob­niej­szych szcze­gółach przed­stawiła zebranym bydgoskie miejsca związane z bohaterem wykładu. Ukazane zostały dzieje bydgosz­czanina w czasie wojennej tułaczki oraz życie po powrocie do Ojczyzny. Pozna­liśmy również wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy.
Marian Rejewski urodził się 16 sierpnia 1905 r. w Bydgoszczy. W 1929 roku podczas studiów matema­tycznych na Uniwer­sy­tecie Poznańskim Rejewski został skierowany przez profesora Zdzisława Krygow­skiego na tajny kurs krypto­logii, którego organi­za­torem było Biuro Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego WP. Jesienią 1930 roku utworzono w Poznaniu filię Biura Szyfrów, w której zatrud­niono między innymi Mariana Rejew­skiego, a od 1 września 1932 wszystkie prace krypto­lo­giczne przenie­siono do warszaw­skiego Biura Szyfrów Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Rejewski zaczął pracować nad Enigmą w ciągu kilku tygodni odkry­wając sposób okablo­wania wirników niemieckiej maszyny szyfru­jącej. Następnie wraz z kolegami ze studiów Różyckim i Zygalskim opracował techniki umożli­wiające regularne odczy­ty­wanie szyfro­gramów z Enigmy. Wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy polegał na opraco­waniu katalogu kart i cyklo­metru, a po zmianie sposobu kodowania w 1938 roku zapro­jek­to­waniu bomby krypto­lo­gicznej.
W dalszej części spotkania Pan Kustosz zapre­zen­tował kopię niemieckiej maszyny szyfru­jącej Enigma. Przed­stawił podstawowe zasady działania urządzenia i tajniki szyfro­wania maszy­nowego. Po zakoń­czeniu działań wojennych Marian Rejewski powrócił w 1946 roku do Polski, gdzie pracował jako urzędnik w bydgo­skich fabrykach. Dopiero w 1967 roku ujawnił swój udział w złamaniu szyfru Enigmy i napisał wspomnienia, które zdepo­nował w ówczesnym Wojskowym Insty­tucie Histo­rycznym.
W pamięci pozostał cytat Winstona Churchilla: „Złamanie szyfru Enigmy było najważ­niejszą bronią przeciwko Hitlerowi i jego armiom”.

(tekst kpt. M.Ciepluch, kpt. R. Fira, fot. kpt. R. Fira).

image_print
Może zainte­re­sować Cię również:
Zbiórka na film „Marian Rejewski - bydgoszczanin“ 

Bydgoski miłośnik historii zbiera pieniądze, by mógł powstać film, który nie powtórzy sztam­powych formułek na czytaj »

Najlepsza wystawa w plebi­scycie MHP

Ogłoszono wyniki 11. edycji plebi­scytu „Wydarzenie Histo­ryczne Roku“. Za najlepszą wystawę został uznany szyfro­kon­tener „Pogromcy Enigmy“, czytaj »

Warsztaty z krypto­logii dla dzieci 

Warsztaty „Jak łamać szyfry, czyli odkry­wanie tajemnic krypto­logii” w Muzeum Oświaty w Bydgoszczy popro­wa­dziła dr Karolina czytaj »

Interak­tywna wystawa „Pogromcy Enigmy“ w Poznaniu 

Otwarcie wystawy zapla­nowano na 1 września 2016 roku. Specjalny boks z ekspo­zycją stanął przed Centrum Kultury czytaj »

Inicjatywa ogłoszenia Roku Mariana Rejewskiego 

Dyrektor Pedago­gicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Mariana Rejew­skiego w Bydgoszczy Ewa Pronobis-Sosnowska wystąpiła do Rady Miejskiej czytaj »

Rejewski jako popkul­turowy superbohater 
Rejewski jako Superman

Memy, komiksy i kolaże popula­ry­zujące prawdziwego bohatera Motyw super­bo­hatera jest niezwykle popularny, nie tylko w czytaj »