Z historii Bydgoszczy – Marian Rejewski i Enigma

W dniu 13 marca 2015 roku w auli Aresztu Śledczego w Bydgoszczy odbyło się spotkanie z Panią Hanną Sowińską redaktor Gazety Pomor­skiej oraz Panem Jerzym Lelwicem, kustoszem Muzeum Wojsk Lądowych w ramach obchodów roku Mariana Rejew­skiego. Przepro­wa­dzili oni prelekcję dla osadzonych pt. Marian Rejewski - Kopernik Bydgoszczy.

Pani Redaktor w najdrob­niej­szych szcze­gółach przed­stawiła zebranym bydgoskie miejsca związane z bohaterem wykładu. Ukazane zostały dzieje bydgosz­czanina w czasie wojennej tułaczki oraz życie po powrocie do Ojczyzny. Pozna­liśmy również wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy.
Marian Rejewski urodził się 16 sierpnia 1905 r. w Bydgoszczy. W 1929 roku podczas studiów matema­tycznych na Uniwer­sy­tecie Poznańskim Rejewski został skierowany przez profesora Zdzisława Krygow­skiego na tajny kurs krypto­logii, którego organi­za­torem było Biuro Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego WP. Jesienią 1930 roku utworzono w Poznaniu filię Biura Szyfrów, w której zatrud­niono między innymi Mariana Rejew­skiego, a od 1 września 1932 wszystkie prace krypto­lo­giczne przenie­siono do warszaw­skiego Biura Szyfrów Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Rejewski zaczął pracować nad Enigmą w ciągu kilku tygodni odkry­wając sposób okablo­wania wirników niemieckiej maszyny szyfru­jącej. Następnie wraz z kolegami ze studiów Różyckim i Zygalskim opracował techniki umożli­wiające regularne odczy­ty­wanie szyfro­gramów z Enigmy. Wkład Rejew­skiego w złamanie kodu Enigmy polegał na opraco­waniu katalogu kart i cyklo­metru, a po zmianie sposobu kodowania w 1938 roku zapro­jek­to­waniu bomby krypto­lo­gicznej.
W dalszej części spotkania Pan Kustosz zapre­zen­tował kopię niemieckiej maszyny szyfru­jącej Enigma. Przed­stawił podstawowe zasady działania urządzenia i tajniki szyfro­wania maszy­nowego. Po zakoń­czeniu działań wojennych Marian Rejewski powrócił w 1946 roku do Polski, gdzie pracował jako urzędnik w bydgo­skich fabrykach. Dopiero w 1967 roku ujawnił swój udział w złamaniu szyfru Enigmy i napisał wspomnienia, które zdepo­nował w ówczesnym Wojskowym Insty­tucie Histo­rycznym.
W pamięci pozostał cytat Winstona Churchilla: „Złamanie szyfru Enigmy było najważ­niejszą bronią przeciwko Hitlerowi i jego armiom”.

(tekst kpt. M.Ciepluch, kpt. R. Fira, fot. kpt. R. Fira).

image_print
Może zainte­re­sować Cię również:
Dąb Pamięci Mariana Rejewskiego 
Posadzenie Dębu Pamięci

W tym roku minęła 115. rocznica urodzin jednego z najwięk­szych bydgoszczan – kryptologa Mariana Rejew­skiego. czytaj »

Wokół Enigmy. Od narodzin krypto­logii matema­tycznej i złamania szyfrów Enigmy do rewolucji informatycznej 

W Bramie Poznania odbyła się wczoraj konfe­rencja naukowa „Wokół Enigmy…“ Organi­za­torami wydarzenia byli: Brama Poznań czytaj »

43. rocznica śmierci Mariana Rejewskiego 
Prezydent Bydgoszczy składa kwiaty na " Ławeczce Rejewskiego".

13 lutego 1980 roku odszedł urodzony w Bydgoszczy genialny polski matematyk, Marian Rejewski. W 43. czytaj »

Młodzi łamacze szyfrów z woj. kujawsko-pomor­skiego zakoń­czyli rywalizację 

Znane są już wyniki inter­ne­towej gry MŁODZI ŁAMACZE SZYFRÓW przepro­wa­dzonej przez Stowa­rzy­szenie Viator we współ­pracy czytaj »

75. rocznica przeka­zania aliantom przez polski wywiad dokumen­tacji Enigmy 

Przed­sta­wi­ciele służb wywia­dow­czych Polski, Francji, Wielkiej Brytanii i USA spotkali się 3 lipca 2014 roku czytaj »

Czy będzie banknot NBP z wizerunkiem Rejewskiego? 

Prezydent Bydgoszczy wnioskuje o emisję banknotu, który honoro­wałby dokonania Mariana Rejew­skiego. Jako przykład wskazuje Wielką czytaj »