Krypto­logia dzieli się na dwie poddzie­dziny - krypto­grafię i krypto­ana­lizę. Są one ze sobą ściśle związane, lecz różnią się w sposób istotny co do celów i metod. Krypto­grafia jest dziedziną zajmu­jącą się opraco­wy­wa­niem metod utajniania wiado­mości i konstrukcją szyfrów, natomiast krypto­ana­liza bada te metody pod kątem ich bezpie­czeń­stwa oraz dostarcza metod służą­cych do łamania szyfrów, to znaczy do odczy­ty­wania zaszy­fro­wa­nych wiado­mości bez znajo­mości odpowied­nich kluczy.

Nieza­leżnie od powyż­szego podziału, krypto­logia dzieli się w oparciu o zupełnie inne kryteria na krypto­logię z kluczem prywatnym i krypto­logię z kluczem publicznym. Istotą tego zróżni­co­wania jest wzajemny stosunek reguł szyfro­wania i deszy­fro­wania, zupełnie różny w obu przypad­kach.

W dowolnym krypto­sys­temie, każdemu dopusz­czal­nemu kluczowi K odpowia­dają dwie reguły: reguła szyfro­wania eK podająca sposób przekształ­cania dopusz­czal­nego tekstu jawnego w szyfro­gram i reguła deszy­fro­wania dK umożli­wia­jąca czynność odwrotną, to znaczy odtwa­rzanie tekstu jawnego na podstawie szyfro­gramu. Mamy przy tym dK (eK(M)) = M dla dowolnej dopusz­czalnej przez system wiado­mości jawnej M. W syste­mach z kluczem prywatnym, reguły eKdK mają tę własność, że znając eK i klucz K można stosun­kowo łatwo odtwo­rzyć dK, a więc znajo­mość klucza i reguły szyfro­wania umożliwia swobodne czytanie zaszy­fro­wa­nych wiado­mości. Bezpie­czeń­stwo takiego systemu jest oparte na tajności klucza K, będącego w związku z tym prywatną tajem­nicą użytkow­ników. Stąd nazwa: krypto­system z kluczem prywatnym. Wszystkie klasyczne systemy krypto­gra­ficzne były tego rodzaju. Do nich należy również krypto­system Enigmy. W połowie lat 70. ubiegłego stulecia odkryto inny rodzaj systemów krypto­gra­ficz­nych, w których znajo­mość klucza K oraz reguły szyfro­wania eK nie pozwala na odtwo­rzenie reguły deszy­fro­wania dK. W związku z tym zarówno klucz jak i reguła szyfro­wania mogą być ujawnione przy jedno­cze­snym zagwa­ran­to­waniu bezpie­czeń­stwa systemu. Stad nazwa: krypto­sys­temy z kluczem publicznym. Jest to obecnie bardzo burzliwie rozwi­ja­jąca się dziedzina badań, wykorzy­stu­jąca w jeszcze większym stopniu niż krypto­logia klasyczna, metody matema­tyczne, w tym - bardzo zaawan­so­wane twier­dzenia i pojęcia z zakresu teorii liczb, algebry i geome­trii algebra­icznej. Odkrycie systemów z kluczem publicznym umożli­wiło znaczne rozsze­rzenie pola zasto­sowań krypto­logii, głównie cywil­nych, z zakresu gospo­darki i teleko­mu­ni­kacji.

Marian Rejewski „Wspomnienia z mej pracy w Biurze Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego w latach 1930-1945“

Top