Agencja Bezpieczeństwa Narodowego podała wczoraj (22 października) w komunikacie prasowym, że w znajdującym się w jej siedzibie Narodowym Muzeum Kryptologii w Fort Mead odbyła się uroczystość dodania pięciu nazwisk do honorowej listy wybitnych kryptologów. Wśród nich znalazł się Marian Rejewski. Uroczystości przewodniczył zastępca dyrektora NSA Rick Ledgett, który przedstawił sylwetki wyróżnionych podkreślając ich osiągnięcia. O Marianie Rejewskim powiedział, że był on niezwykle innowacyjnym polskim matematykiem, który w pionierski sposób wykorzystał algebrę wyższą do odszyfrowania meldunków nazistowskich Niemiec oraz umożliwił Stanom Zjednoczonym i ich aliantom pokonanie wroga.

Podczas wideokonferencji dyrektor Centralnej Służby Bezpieczeństwa USA admirał Michael S. Rogers pogratulował rodzinom i przyjaciołom wszystkich wyróżnionych. Wśród gości znaleźli się polski ambasador w USA, córka Mariana Rejewskiego - Janina Sylwestrzak - oraz inni oficjele.

Izba pamięci kryptologów powstała w 1999 roku dla uhonorowania zasług pionierów i bohaterów, którzy wnieśli znaczący i trwały wkład w amerykańską kryptologię.

Źródło: www.nsa.gov

Kryptologia dzieli się na dwie poddziedziny - kryptografię i kryptoanalizę. Są one ze sobą ściśle związane, lecz różnią się w sposób istotny co do celów i metod. Kryptografia jest dziedziną zajmującą się opracowywaniem metod utajniania wiadomości i konstrukcją szyfrów, natomiast kryptoanaliza bada te metody pod kątem ich bezpieczeństwa oraz dostarcza metod służących do łamania szyfrów, to znaczy do odczytywania zaszyfrowanych wiadomości bez znajomości odpowiednich kluczy.

Niezależnie od powyższego podziału, kryptologia dzieli się w oparciu o zupełnie inne kryteria na kryptologię z kluczem prywatnym i kryptologię z kluczem publicznym. Istotą tego zróżnicowania jest wzajemny stosunek reguł szyfrowania i deszyfrowania, zupełnie różny w obu przypadkach.

W dowolnym kryptosystemie, każdemu dopuszczalnemu kluczowi K odpowiadają dwie reguły: reguła szyfrowania e_K podająca sposób przekształcania dopuszczalnego tekstu jawnego w szyfrogram i reguła deszyfrowania d_K umożliwiająca czynność odwrotną, to znaczy odtwarzanie tekstu jawnego na podstawie szyfrogramu. Mamy przy tym d_K (e_K(M)) = M dla dowolnej dopuszczalnej przez system wiadomości jawnej M. W systemach z kluczem prywatnym, reguły e_K i d_K mają tę własność, że znając e_K i klucz K można stosunkowo łatwo odtworzyć d_K, a więc znajomość klucza i reguły szyfrowania umożliwia swobodne czytanie zaszyfrowanych wiadomości. Bezpieczeństwo takiego systemu jest oparte na tajności klucza K, będącego w związku z tym prywatną tajemnicą użytkowników. Stąd nazwa: kryptosystem z kluczem prywatnym. Wszystkie klasyczne systemy kryptograficzne były tego rodzaju. Do nich należy również kryptosystem Enigmy. W połowie lat 70. ubiegłego stulecia odkryto inny rodzaj systemów kryptograficznych, w których znajomość klucza K oraz reguły szyfrowania e_K nie pozwala na odtworzenie reguły deszyfrowania d_K. W związku z tym zarówno klucz jak i reguła szyfrowania mogą być ujawnione przy jednoczesnym zagwarantowaniu bezpieczeństwa systemu. Stąd nazwa: kryptosystemy z kluczem publicznym. Jest to obecnie bardzo burzliwie rozwijająca się dziedzina badań, wykorzystująca w jeszcze większym stopniu niż kryptologia klasyczna, metody matematyczne, w tym - bardzo zaawansowane twierdzenia i pojęcia z zakresu teorii liczb, algebry i geometrii algebraicznej. Odkrycie systemów z kluczem publicznym umożliwiło znaczne rozszerzenie pola zastosowań kryptologii, głównie cywilnych, z zakresu gospodarki i telekomunikacji.

Marian Rejewski "Wspomnienia z mej pracy w Biurze Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego w latach 1930-1945"

Wystawa "Marian Rejewski - bydgoszczanin, matematyk, kryptolog" przybyła do Chełmna, jednego z najpiękniejszych miast w Polsce. W Muzeum Ziemi Chełmińskiej 19 marca 2014 r. otwarto wystawę z udziałem zaproszonych gości, uczniów i nauczycieli miejscowych szkół. W Sali Mieszczańskiej Ratusza powitała wszystkich zebranych Ewa Gerke, dyrektor muzeum, która podziękowała dyrektor PBW w Bydgoszczy, Ewie Pronobis-Sosnowskiej za stworzenie możliwości obejrzenia wystawy mieszkańcom, a także gościom odwiedzającym Chełmno. Kustosz Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy płk Jerzy Lelwic wygłosił interesującą prelekcję, oprowadzając gości po wystawie.

17 lutego 2014 roku wystawa o Marianie Rejewskim zawitała w Zespole Szkół Zawodowych w Koronowie. Oglądanie ekspozycji poprzedził wykład płk. Jerzego Lelwica, który w zajmujący sposób przybliżył historię rozszyfrowania Enigmy przez Mariana Rejewskiego i jego współpracowników.

Ze względu na duże zainteresowanie odbiorców, prelegent został zaproszony ponownie 24 lutego br. Koronowska filia Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Bydgoszczy zorganizowała te interesujące lekcje historii dla gimnazjalistów, uczniów szkół ponadgimnazjalanych, nauczycieli i mieszkańców.

25 czerwca 2013 roku w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Tucholi otwarto wystawę "Marian Rejewski – bydgoszczanin, matematyk, kryptolog". Pomimo ulewnego deszczu na inaugurację przybyli goście: Tadeusz Kowalski – burmistrz Tucholi, Magdalena Kurpinowicz ze Starostwa Powiatowego w Tucholi, Maria Ollick – prezes Borowiackiego Towarzystwa Kultury, nauczyciele, uczniowie oraz mieszkańcy zainteresowani życiem i działalnością bohatera ekspozycji.

W sali multimedialnej Książnicy Tucholskiej gości powitała Hanna Bronke – dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej, a następnie głos oddała Markowi Michalakowi – kierownikowi tucholskiej filii Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Mariana Rejewskiego w Bydgoszczy. Do zebranych zwrócili się też burmistrz Tucholi i reprezentantka starostwa. W ciepłych słowach podziękowali dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej Ewie Pronobis-Sosnowskiej za umożliwienie obejrzenia wystawy mieszkańcom i gościom przebywającym w Tucholi. Dyrektor biblioteki opowiedziała o programie edukacyjnym związanym z ekspozycją, a następnie rozpoczęła się prelekcja płk. Jerzego Lelwica – kustosza Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy. Po jej zakończeniu wszyscy udali się na zwiedzanie. Szczególne zainteresowanie wzbudziła replika Enigmy. Goście wystawy zasypali kustosza pytaniami, na które uzyskali wyczerpujące odpowiedzi.

W Tucholi w lipcu odbywają się Dni Borów Tucholskich i w związku z tym, aby z ekspozycją mogła się zapoznać jak najszersza grupa odbiorców, wystawa będzie dostępna w Miejskiej Bibliotece Publicznej do 20 lipca br.

Wystawa ”Marian Rejewski – bydgoszczanin, matematyk, kryptolog”, zorganizowana przez Pedagogiczną Bibliotekę Wojewódzką w Bydgoszczy, dotarła do Sępólna Krajeńskiego.

Blisko sto osób przybyło na uroczyste otwarcie, które odbyło się w poniedziałek 17 czerwca 2013 r. w sali konferencyjnej miejscowego Centrum Aktywności Społecznej. Wśród gości byli burmistrz Sępólna Krajeńskiego Waldemar Stupałkowski, zastępca burmistrza Marek Zieńko, przewodniczący Rady Miejskiej Sępólna Krajeńskiego Stanisław Rohde, dyrektorzy instytucji kultury, szkół, nauczyciele, uczniowie oraz mieszkańcy – miłośnicy historii. Gości przywitał kierownik sępoleńskiej Filii PBW, a następnie dyrektor Ewa Pronobis-Sosnowska zapoznała z celami projektu edukacyjnego, którego częścią jest wystawa o Marianie Rejewskim, patronie biblioteki.

Oglądanie repliki Enigmy oraz plansz prezentujących życie i działalność Mariana Rejewskiego i dokonania polskich kryptologów poprzedziła prelekcja kustosza Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy płk. Jerzego Lelwica. W interesujący i przystępny sposób kustosz mówił m.in. o wpływie złamania szyfru niemieckiej Enigmy na losy II wojny światowej.

Wystawę można oglądać w sali ekspozycyjnej Centrum Aktywności Społecznej do 21 czerwca br.

10 czerwca 2013 r. w siedzibie Biblioteki Pedagogicznej w Inowrocławiu odbyła się uroczystość otwarcia wystawy "Marian Rejewski - bydgoszczanin, matematyk, kryptolog", prezentującej życie i działalność wybitnego patrona Biblioteki. Inauguracji wystawy dokonano w asyście zastępcy prezydenta Inowrocławia Wojciecha Piniewskiego oraz przedstawiciela Urzędu Marszałkowskiego, dra Rafała Szczerkowskiego. Dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Bydgoszczy Ewa Pronobis-Sosnowska zaprezentowała cele i założenia organizacyjne wystawy, a kierownik inowrocławskiej Filii, gospodarz wystawy, Anna Wójcik powitała zgromadzonych.

Wśród zaproszonych gości byli także: dyrektor Biblioteki Miejskiej w Inowrocławiu Dorota Drobnik-Stefańska, zastępca prezesa Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego Mariola Cierpisz oraz przewodnicząca Sekcji Emerytów Oddziału ZNP Irena Grochowska.

Wystawę poprzedziła prelekcja o Marianie Rejewskim i dokonaniach polskich kryptologów oraz wpływie złamania szyfru niemieckiej Enigmy na losy II wojny światowej, wygłoszona przez płka Jerzego Lelwica, kustosza Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy. W prelekcji uczestniczyli głównie inowrocławscy nauczyciele oraz zaproszeni przedstawiciele Wojska Polskiego, a wśród nich pułkownik Jan Czerniak, prezes Koła Związku Żołnierzy Wojska Polskiego w Inowrocławiu. Zarówno prelekcja jak i wystawa cieszyła się ogromnym zainteresowaniem.

9 kwietnia 2013 r. zaprezentowano wystawę w auli I LO w Szubinie. Przedsięwzięcie przygotowane we współpracy z szubińską Filią Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Bydgoszczy oraz Muzeum Wojsk Lądowych połączono z "Drzwiami Otwartymi" szubińskiego liceum. Na wystawę zaproszono 120 uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, którzy z wielką uwagą wysłuchali prelekcji płk. Jerzego Lelwica i podziwiali kopię Enigmy. Zainteresowaniem cieszył się również wykład kustosza wystawy zorganizowany w godzinach popołudniowych dla zaproszonych gości i mieszkańców Szubina.