Pamięć o Marianie Rejewskim

Kobieta z wiązanką kwiatów pochyla się nad pomnikiem-ławeczką.

Bydgoszcz pamięta o Marianie Rejewskim, matematyku i kryptologu. W rocznicę jego urodzin zastępczyni prezydenta Anna Z. Mackiewicz złożyła kwiaty przy ławeczce Rejewskiego.

Kwiaty złożono również przy tablicy pamiątkowej na terenie Muzeum Wojsk Lądowych przy ul. Czerkaskiej, przy tablicy pamiątkowej przy ul. Wileńskiej 6 oraz tablicy na Dworcu PKP Bydgoszcz Główna. Przypomnijmy, że 2 lutego 2022 r. bydgoskiemu dworcowi nadano imię Mariana Rejewskiego. Wiązanka kwiatów złożona została również na grobie wybitnego Bydgoszczanina na cmentarzu na warszawskich Powązkach.

O Marianie Rejewskim, matematyku i kryptologu, członku zespołu, który złamał kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigmy, przypominają tablice umieszczone w różnych punktach miasta, ławeczka-pomnik, autorstwa Michała Kubiaka, u zbiegu ulic Gdańskiej i Śniadeckich, a także mural na szczytowej ścianie kamienicy przy ul. Gdańskiej 10.

Źródło: bydgoszcz.pl




Zaproszenie na piknik popularnonaukowy z okazji 121. rocznicy urodzin Mariana Rejewskiego

Przetworzona cyfrowo połowa portretu mężczyzny w okrągłych okularach i bukiet goździków.

W tym roku przypada 121. rocznica urodzin Mariana Rejewskiego, Bydgoszczanina, który przyczynił się do odmienienia losów II wojny światowej, łamiąc szyfr Enigmy. Z tej okazji w sobotę, 8 sierpnia, Wyspa Młyńska zamieni się w piknikowe miasteczko pełne różnorodnych atrakcji związanych z kodowaniem, zgłębianiem tajników historii czy robotyką.

Rocznica urodzin Mariana Rejewskiego to okazja do spojrzenia na jego dokonania na nowo. Złamanie szyfru Enigmy było możliwe dzięki wiedzy z zakresu kryptologii i matematyki, a te dziedziny nauki stały się początkiem w rozwoju informatyki i cyberbezpieczeństwa.

Na odwiedzających czekać będą stanowiska wypełnionych atrakcjami. Warto odwiedzić je wszystkie, biorąc jednocześnie udział w grze piknikowej, w której do wygrania będą nagrody powiązane z tematyką wydarzenia. Przygotowane atrakcje skierowane będą do wszystkich, zarówno dzieci, jak i dorosłych.

Informacje organizacyjne

Kiedy? 8.08.2025 r., godz. 12.00 – 17.00
Gdzie? Wyspa Młyńska w Bydgoszczy, w razie niepogody wydarzenie odbędzie się w Młynach Rothera
Dla kogo? dla wszystkich zainteresowanych
Cena: bezpłatne
Zapisy: wstęp wolny

Źródło: Młyny Rothera




XXVI Kujawsko-Pomorskie Zawody Matematyczne im. Mariana Rejewskiego

Budynek z cegły i klawiatura Enigmy. Napis: 26 Kujawsko-Pomorskie Zawody Matematyczne...

Komisja XXVI Kujawsko-Pomorskich Zawodów Matematycznych im. Mariana Rejewskiego zakwalifikowała do finału 68 uczniów.

Zawody finałowe odbędą się 2 czerwca 2026 r. w auli I Liceum Ogólnokształcącego w Bydgoszczy.

Harmonogram finału:

  • 9.30 – przybycie uczestników,
  • 9.45 – rozpoczęcie zawodów,
  • 10.00–12.30 – rozwiązywanie zadań konkursowych.

Uroczystość wręczenia nagród laureatom odbędzie się 23 czerwca 2026 r. o godz. 10.00.




VII edycja Konkursu im. Mariana Rejewskiego

Dwóch oficerów i dwoje cywilów w trakcie wręczania nagrody.

Zakończyła się VII edycja konkursu Ministra Obrony Narodowej o nagrodę im. Mariana Rejewskiego na najlepszą pracę inżynierską, licencjacką, magisterską i rozprawę doktorską poświęconą cyberbezpieczeństwu i kryptologii. Nagrody pieniężne otrzymało 6 prac, dodatkowo zdecydowano o wyróżnieniu dla jednej pracy inżynierskiej. Do obecnej edycji przesłano blisko 60 prac.

Departament Cyberbezpieczeństwa MON już od siedmiu lat organizuje konkurs naukowy imienia polskiego geniusza kryptologii Mariana Rejewskiego. Od czasu pierwszej edycji nadesłano blisko 300 prac dyplomowych i naukowych. Do konkursu zgłaszane były prace, które dotyczą cyberbezpieczeństwa i kryptologii, pisane w języku polskim lub angielskim, obronione na polskich uczelniach. Konkurs prowadzony jest w dwóch kategoriach: na najlepszą pracę inżynierską, licencjacką i magisterską, a także w kategorii na najlepszą rozprawę doktorską. Analizy merytorycznej i punktacji prac konkursowych, dokonują w każdej edycji eksperci współpracujący z Departamentem, wybrani spośród osób o dorobku naukowym, wiedzy i doświadczeniu w dziedzinach odpowiadających tematyce prac. O zwycięstwie prac decydowała ich wartość merytoryczna, samodzielność badawcza, innowacyjność tematu oraz znaczenie dla obronności kraju. 

W każdej kategorii przewidziano po trzy miejsca, a łączna suma nagród wynosi blisko 100 tys. zł! Poza nagrodami finansowymi, na finalistów czekają nagrody dodatkowe takie jak zaproszenia na konferencje eksperckie, wizyty w jednostkach WP i szkolenia z wojskowymi specjalistami.

Za przeprowadzenie konkursu i nadzór merytoryczny odpowiedzialny jest Departament Cyberbezpieczeństwa Ministerstwa Obrony Narodowej. W skład Kapituły Konkursu, wybierającej laureatów wchodzą specjaliści pełniący najwyższe funkcje w strukturach Sił Zbrojnych:

  • Dyrektor Departamentu Cyberbezpieczeństwa MON;
  • Dowódca Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni;
  • Szef Zarządu Kierowania i Dowodzenia - P6 Sztabu Generalnego WP;
  • Dyrektor Zarządu VI Służby Kontrwywiadu Wojskowego;
  • Dyrektor Departamentu III Służby Wywiadu Wojskowego;
  • Dyrektor Wojskowego Instytutu Łączności im. prof. Janusza Groszkowskiego – Państwowego Instytutu Badawczego;
  • Szef Zespołu Działań Cyberprzestrzennych WOT;
  • Dyrektor Eksperckiego Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa.           

 

W VII edycji konkursu im. Mariana Rejewskiego, Kapituła postanowiła przyznać, w kategorii pierwszej – za najlepszą pracę inżynierską, licencjacką i magisterską:

  • I nagrodę Pani Julii Pióro, za pracę licencjacką pt. „Rola kryptografii w ochronie danych przed współczesnymi działaniami hybrydowymi”, napisaną pod kierunkiem płk. dr. hab. inż. Grzegorza Pilarskiego i obroniona w Akademii Sztuki Wojennej.
  • II nagrodę ex aequo Panu Krystianowi Ożga - za pracę magisterską pt. „Analiza bezpieczeństwa algorytmu SIDH w świetle najnowszych ataków”, napisaną pod kierunkiem dr. inż. Michała Wrońskiego i obronioną w Wojskowej Akademii Technicznej.
  • II nagrodę ex aequo Panu Pawłowi Woźniakowi - za pracę magisterską pt. „Protokoły kryptogtafii postkwantowej oparte na izogeniach”, która została napisana i obroniona na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu pod kierunkiem dr. Bartosza Naskręckiego. 
  • III nagrodę Panu Jakubowi Kołodziejowi - za pracę licencjacką pt. „Propozycja efektywnej metody detekcji UAV w oparciu o analizę sygnału radiowego dla systemów C-UAS”, napisaną pod kierunkiem dr. inż. Pawła Skokowskiego i obronioną w Wojskowej Akademii Technicznej.

 

Dodatkowo Kapituła postanowiła przyznać wyróżnienie w kategorii prac magisterskich dla pana Bartłomieja Bauta za pracę inżynierską pt. „Podpisy w powietrzu jako nowa metoda uwierzytelniania osób fizycznych i zabezpieczenia danych w cyfrowym świecie”, napisaną pod kierunkiem dr. inż. Wojciecha Wodo i obronioną na Politechnice Wrocławskiej.

W kategorii prac doktorskich nagrody otrzymali: 

  • II nagrodę Pan doktor Kamil Kaczyński, za rozprawę doktorską pt. „Zastosowanie zaawansowanych systemów blockchain do wzmacniania odporności systemów informatycznych”, napisaną pod kierunkiem prof. dr. hab. inż. Jerzego Gawineckiego i obronioną na Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym.
  • III nagrodę Pan doktor Paweł Wawrzyniak, za rozprawę doktorską pt. „Cyberbezpieczeństwo systemu bankowego jako istotnego elementu bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej”, napisaną pod kierunkiem dr. hab. Jerzego Kosińskiego, obronioną w Federacji Akademii Wojskowych.

Źródło: cyber.mil.pl,  fot. ECSC




46. rocznica śmierci Mariana Rejewskiego

Pomnik Mariana Rejewskiego w formie ławeczki, na której sieci postać. Obok wieniec z szarfami.

13 lutego 1980 roku zmarł genialny matematyk Marian Rejewski. Pamięć wybitnego Bydgoszczanina uczciliśmy składając kwiaty w miejscach z którymi związany był Rejewski.

W tym roku obchodzimy 46. rocznicę śmierci Mariana Rejewskiego, urodzonego w Bydgoszczy matematyka i kryptologa. Tradycyjnie już uczciliśmy jego pamięć składając kwiaty w miejscach z nim związanych.

Wiązankę przy ławeczce u zbiegu ulic Gdańskiej i Śniadeckich w imieniu Miasta złożył zastępca prezydenta Bydgoszczy Łukasz Krupa. 

Kwiaty złożono przy tablicy na froncie budynku przy ul. Wileńskiej 6, gdzie urodził się i mieszkał jako dziecko, na budynku Muzeum Wojsk Lądowych przy ul. Czerkaskiej oraz tablicy na Dworcu PKP Bydgoszcz Główna.

Przypomnijmy, że 2 lutego 2022 r. bydgoskiemu dworcowi nadano imię Mariana Rejewskiego.

W hali dworca kolejowego zbliżenie na tablicę pamiątkową z wizerunkiem Mariana Rejewskiego.

 

Urodzony w Bydgoszczy Marian Rejewski po zdaniu w 1923 r. egzaminu dojrzałości studiował matematykę na Uniwersytecie Poznańskim. W roku 1929 uczestniczył w kursie kryptologii dla studentów kończących studia matematyczne i biegle znających język niemiecki. W pierwszej połowie lat 30-tych XX wieku pracując w Sztabie Głównym Wojska Polskiego w Warszawie, rozwiązał szyfr Enigmy. Po dołączeniu do Rejewskiego jego dwóch kolegów ze studiów, Henryka Zygalskiego i Jerzego Różyckiego, razem aż do wybuchu wojny pracowali nad doskonaleniem deszyfrażu niemieckiej maszyny. W czasie wojny umożliwiło to Brytyjczykom odczytywanie zaszyfrowanej niemieckiej korespondencji. Wojnę Rejewski spędził we Francji i Wielkiej Brytanii, gdzie kontynuował swoją pracę. Do Polski wrócił w 1946 r. Przez 20 lat pracował w bydgoskich przedsiębiorstwach. W 1967 r. przeszedł na emeryturę, a dwa lata później przeprowadził się do Warszawy. Kilka lat później ujawnił swój udział w rozpracowaniu Enigmy.

Źródło: bydgoszcz.pl, fot. Robert Sawicki




Ławeczka Rejewskiego – minęło 20 lat od odsłonięcia pomnika wybitnego kryptologa

Równo 20 lat temu Bydgoszcz oficjalnie upamiętniła jednego ze swoich najwybitniejszych mieszkańców – Mariana Rejewskiego – odsłaniając pomnik ku jego czci u zbiegu ulic Gdańskiej i Śniadeckich. Rzeźba została odsłonięta 14 września 2005 roku przez jego córkę, Janinę Sylwestrzak, dla uczczenia setnej rocznicy urodzin zasłużonego kryptologa.

Odlany z brązu pomnik, autorstwa bydgoskiego rzeźbiarza Michała Kubiaka, przedstawia postać Mariana Rejewskiego, siedzącego na ławce z grubych płyt granitowych. Obok niego posadowiona jest makieta niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma, której tajemnicę złamał Rejewski w 1932 roku. Obok ławki, na poziomie gruntu, znajdują się tablice w języku polskim, angielskim i niemieckim. Po kilku latach zostały one nieco uniesione ponad bruk, co zwiększyło ich czytelność.

Pomnik w Bydgoszczy to nie tylko hołd dla wybitnego matematyka, ale również symbol dumy mieszkańców miasta z jednego z najważniejszych sukcesów polskiego wywiadu wojskowego w historii kryptologii.

Rzeźba ustawiona została przy głównej ulicy bydgoskiego śródmieścia. Marian Rejewski z pewnością wiele razy po ul. Gdańskiej spacerował – w młodości, przed wyjazdem na studia do Poznania, kiedy jego rodzinny dom znajdował się niedaleko - przy ul. Zduny 6, czy po II wojnie światowej, gdy rodzina państwa Rejewskich zamieszkała przy ul. Gdańskiej 10. Elegancko ubrany Marian Rejewski siedzi na ławce i w skupieniu rozwiązuje zadanie. Uśmiecha się, więc pewnie wszystko idzie po jego myśli. Obok kryptologa stoi kopia maszyny szyfrującej „Enigma”. Często przysiadają się do niego bydgoszczanie i turyści. Można zaryzykować stwierdzenie, że jest najczęściej fotografowanym bydgoszczaninem.

"Spacerownik śladami rzeźb Michała Kubiaka"

Prezentujemy kilka fotografii autorstwa Zdzisława Krakowiaka z uroczystości odsłonięcia pomnika. Ten znany fotoreporter dokumentował wszystkie ważniejsze wydarzenia w naszym mieście od lat siedemdziesiątych. Krótko przed śmiercią przekazał prawa autorskie serii zdjęć z odsłonięcia ławeczki Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej im. Mariana Rejewskiego w Bydgoszczy.




Świętuj z nami 120. rocznicę urodzin Mariana Rejewskiego! - zaproszenie na piknik popularnonaukowy

Mężczyzna w mundurze w gabinecie z mapami na ścianach, radiem i notatkami na biurku oraz maszyną Enigma na stosie dokumentów..

W sobotę, 16 sierpnia, Wyspa Młyńska zamieni się w piknikowe miasteczko poświęcone pamięci Mariana Rejewskiego – bydgoszczanina, który przyczynił się do odmienienia losów II wojny światowej, łamiąc szyfr Enigmy. Z okazji 120. rocznicy jego urodzin Młyny Rothera wraz z partnerami przygotowały dzień pełen atrakcji związanych z kodowaniem, historią i robotyką – dla dzieci, młodzieży i dorosłych.

Rocznica to także okazja, by spojrzeć na dokonania Rejewskiego w nowym świetle. Złamanie szyfru Enigmy było możliwe dzięki zaawansowanej wiedzy z zakresu kryptologii i matematyki – dziedzin, które stały się fundamentem rozwoju współczesnej informatyki i cyberbezpieczeństwa.

Najważniejsze informacje

  • Kiedy: sobota, 16 sierpnia
  • Gdzie: Wyspa Młyńska, Bydgoszcz; dodatkowo: parter Spichrza Mącznego (Młyny Rothera) – Strefa Nowych Technologii IPN
  • Dla kogo: dzieci, młodzież, dorośli
  • Dostępność: przez cały czas trwania pikniku dostępny będzie tłumacz Polskiego Języka Migowego (PJM)

Atrakcje i program

  • Ponad 10 stanowisk tematycznych z aktywnościami związanymi z kodowaniem, historią i robotyką.
  • Gra piknikowa z nagrodami powiązanymi z tematyką wydarzenia – warto odwiedzić wszystkie stanowiska.
  • Strefa Nowych Technologii IPN (parter Spichrza Mącznego, Młyny Rothera): immersyjna edukacja historyczna, edukacyjne gry, filmy i aplikacje.

Bezpłatne spacery śladami Mariana Rejewskiego

  • 13:00 – spacer w języku polskim
  • 14:00 – spacer w języku ukraińskim
    Prowadzenie: przewodnicy Regionalnego Oddziału PTTK „Szlak Brdy”. Start i finisz: Wyspa Młyńska. Uczestnicy otrzymają pamiątkowy dyplom oraz będą mogli zakupić odznakę. Zapisy prowadzone będą na miejscu – w namiocie „Punkt info”.

Współorganizatorzy i partnerzy

  • Centrum Szyfrów Enigma
  • Poznańskie Centrum Dziedzictwa
  • Muzeum II Wojny Światowej
  • Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Mariana Rejewskiego w Bydgoszczy
  • Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu
  • Biuro Nowych Technologii IPN
  • Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy
  • Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy
  • Centrum Edukacyjne ROBOPROJECT
  • Fundacja CODEBY
  • Kujawsko-Pomorski Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy Nr 1 dla Dzieci i Młodzieży Słabo Widzącej i Niewidomej im. L. Braille’a w Bydgoszczy
  • R.O. PTTK „Szlak Brdy”

Zapraszamy mieszkańców, rodziny i miłośników historii, nauki oraz nowych technologii do wspólnego świętowania dziedzictwa Mariana Rejewskiego na Wyspie Młyńskiej.




Bydgoszcz pamięta o Marianie Rejewskim

Mężczyzna składa kwiaty pod pomnikiem-ławeczką Mariana Rejewskiego.

16 sierpnia 1905 roku w Bydgoszczy urodził się Marian Rejewski. Z tej okazji zastępca prezydenta miasta Mirosław Kozłowicz złożył kwiaty przy ławeczce Rejewskiego u zbiegu ulic Gdańskiej i Śniadeckich.

Kwiaty złożono również przy tablicy pamiątkowej na terenie Muzeum Wojsk Lądowych przy ul. Czerkaskiej, przy tablicy pamiątkowej przy ul. Wileńskiej 6 oraz tablicy na Dworcu PKP Bydgoszcz Główna. Przypomnijmy, że 2 lutego 2022 r. bydgoskiemu dworcowi nadano imię Mariana Rejewskiego. Wiązanka kwiatów złożona została również na grobie wybitnego bydgoszczanina na cmentarzu na warszawskich Powązkach.

O Marianie Rejewskim, matematyku i kryptologu, członku zespołu, który złamał kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigmy, przypominają tablice umieszczone w różnych punktach miasta, ławeczka-pomnik, autorstwa Michała Kubiaka u zbiegu ulic Gdańskiej i Śniadeckich, a także mural na szczytowej ścianie kamienicy przy ul. Gdańskiej 10. Mural z wizerunkiem mężczyzny w okularach na szczytowej ścianie kamienicy.

Źródło: bydgoszcz.pl, fot. Robert Sawicki