Marian Rejewski
Marian Rejew­ski

płk Jerzy Lelwic

Muzeum Wojsk Lądo­wych w Byd­gosz­czy

KALEN­DA­RIUM życia i dzia­łal­no­ści Mariana REJEW­SKIEGO

na tle wyda­rzeń zwią­za­nych z histo­rią maszyny szy­fru­ją­cej ENIGMA

1905 - 1923 okres byd­go­ski

16.08.1905 naro­dziny Mariana Rejew­skiego, w Byd­gosz­czy przy ul. Wileń­skiej 6, naj­młod­szego z sied­miorga dzieci Józefa Rejew­skiego, kupca branży tyto­nio­wej, oraz Matyldy z Thomsów, córki toruń­skiego bro­war­nika 
1912 - 1914 nauka w szkole pod­sta­wo­wej z naucza­niem począt­ko­wym w Byd­gosz­czy (Vor­schule der Sta­ed­ti­chen Ober­re­al­schule in Brom­berg) 
1914 - 1923 nauka w Kró­lew­skim Gim­na­zjum im. Fry­de­ryka Wil­helma, a od 1920 r. w Pań­stwo­wym Gim­na­zjum Kla­sycz­nym 
1915 lato holen­der­scy ofi­ce­ro­wie mary­narki por. T. van Hengelo i por. R.P.C. Spen­gler, sta­cjo­nu­jący w Batawii, uru­cha­miają maszynę do szy­fro­wa­nia, pro­to­pla­stę nowej gene­ra­cji urzą­dzeń do tajnego prze­kazu radio­wego 
15.04.1918 miesz­ka­niec Berlina, elek­tryk inż. dr Artur Scher­bius, kieruje list do Cesar­skiej Mary­narki Wojen­nej, ofe­ru­jąc świeżo opa­ten­to­waną (23.02.1918 r.) maszynę elek­tro­me­cha­niczną o cał­ko­wi­cie nowej zasa­dzie dzia­ła­nia, opartej na wirniku szy­fru­ją­cym poszcze­gólne litery - pro­po­zy­cja nie zostaje przy­jęta 
1918 gru­dzień zor­ga­ni­zo­wa­nie pierw­szych struk­tur służby radio­wy­wia­dow­czej w odra­dza­ją­cym się Wojsku Polskim
1919 sier­pień – 1920 koniec polski radio­wy­wiad odczy­tuje kilka tysięcy szy­fro­gra­mów Armii Czer­wo­nej, walnie przy­czy­nia­jąc się do zwy­cię­stwa w wojnie polsko-bol­sze­wic­kiej
1919 paź­dzier­nik utwo­rze­nie Wydziału II (zwanego później Wydzia­łem Radio­wy­wiadu, Szyfrów Spe­cjal­nych lub Szyfrów Obcych) Biura Szyfrów (Wywia­dow­czego) Oddziału II Infor­ma­cyj­nego Naczel­nego Dowódz­twa WP (Sztabu Gene­ral­nego WP)
7.10.1919 Holen­der, inż. Hugo Koch, opa­ten­to­wuje maszynę szy­fru­jącą „Gehe­im­schrijf­ma­chine” („maszynę do tajnego pisma”) 
1920 styczeń początki współ­pracy polsko-fran­cu­skiej w dzie­dzi­nie łamania kodów i szyfrów nie­miec­kich 
1921 - 1925 Scher­bius odku­puje patent Kocha, wie­lo­krot­nie udo­sko­nala maszynę, którą nazywa Enigmą (łac. zagadka, łami­główka) i oferuje jej egzem­pla­rze w tzw. wersji han­dlo­wej na wolnym rynku
1.06.1921 śmierć Józefa Rejew­skiego, ojca Mariana
1923 - 1932 okres poznań­ski
1923 - 1929  studia na Wydziale Mate­ma­tyczno-Przy­rod­ni­czym Uni­wer­sy­tetu Poznań­skiego u prof. Zdzi­sława Kry­gow­skiego
1925 począ­tek seryj­nej pro­duk­cji woj­sko­wej wersji Enigmy w firmie Scher­biusa
1926 - 1945 szwedzki wyna­lazca, inż. Boris Hagelin, wpro­wa­dza na rynek wie­lo­wir­ni­kową maszynę szy­frową o nie­wiel­kich wymia­rach, która trafia na wypo­sa­że­nie armii kilku państw
9.02.1926 nie­miecka mary­narka wojenna wpro­wa­dza Enigmę w wersji C (Funk­schlu­es­sel C) z trzema wir­ni­kami szy­fru­ją­cymi i dwoma zapa­so­wymi oraz kla­wia­turą na 29 liter
1927 - 1928 Oddział II Sztabu Gene­ral­nego WP ini­cjuje prace nad nie­miec­kim szyfrem maszy­no­wym, anga­żu­jąc wybit­nych mate­ma­ty­ków uni­wer­sy­tec­kich i jasno­wi­dza - bez rezul­tatu
1927  Rejew­ski staje przed Komisją Pobo­rową w Pozna­niu i otrzy­muje kate­go­rię „C”- strze­lec z cen­zu­sem, nie­prze­szko­lony
1928 pra­cow­nik wywiadu inż. Antoni Palluth, bracia Ludomir i Leonard Dani­le­wi­czo­wie oraz Edward Fok­czyń­ski zakła­dają w War­sza­wie Wytwór­nię Radio­tech­niczną „AVA”, gdzie pro­du­kują sprzęt radiowy dla pol­skiej armii
15.07.1928 Wojska Lądowe wpro­wa­dzają Enigmę w wersji G z trzema wir­ni­kami i z kla­wia­turą na 26 liter bez tzw. umlau­tów - polskie stacje nasłu­chowe w Sta­ro­gar­dzie Gdań­skim, Pozna­niu i Kra­ko­wie-Krze­sła­wi­cach oraz cen­tralna w War­sza­wie zaczy­nają regu­lar­nie reje­stro­wać nie­miec­kie depesze zaszy­fro­wane maszy­nowo
1929 styczeń pra­cow­nicy pol­skiego wywiadu oraz Ludomir Dani­le­wicz doko­nują oglę­dzin, roz­bie­rają i foto­gra­fują han­dlową Enigmę, odkrytą przy­pad­kowo przez cel­ni­ków na lot­ni­sku Okęcie, w omył­kowo skie­ro­wa­nej nie­miec­kiej prze­syłce
1929 styczeń - lipiec z ini­cja­tywy zastępcy szefa Biura Szyfrów, kpt. Mak­sy­mi­liana Cięż­kiego, pio­niera wyko­rzy­sta­nia w kryp­to­lo­gii przy­go­to­wa­nych pro­fe­sjo­na­li­stów, na Uni­wer­sy­te­cie Poznań­skim zostaje zor­ga­ni­zo­wany kurs dla ponad 20 wybra­nych stu­den­tów mate­ma­tyki, wywo­dzą­cych się z dawnego zaboru pru­skiego i austriac­kiego - Rejew­ski uczest­ni­czy w kilku pierw­szych wykła­dach
1929 - 1932 bez­sku­teczne próby zła­ma­nia Enigmy podej­mo­wane przez pra­cow­ni­ków Biura Szyfrów
1929 - 1939 pra­cow­nicy zakła­dów „AVA” kon­stru­ują na wzór sko­pio­wa­nej Enigmy han­dlo­wej, a potem udo­sko­na­lają, polską wersję maszyny do szy­fro­wa­nia Lacida (LCD: L - Langer, C - Ciężki, D - Dani­le­wicz) prze­zna­czoną do utrzy­ma­nia komu­ni­ka­cji pomię­dzy wyż­szymi dowódz­twami
1929 luty  obrona pracy magi­ster­skiej nt. „Opra­co­wać teorię funkcji podwój­nie perio­dycz­nych dru­giego i trze­ciego rodzaju oraz wskazać jej zasto­so­wa­nie”
1.03.1929 uzy­ska­nie dyplomu magi­stra filo­zo­fii 
1929 lato – 1930 lato staż naukowy na uni­wer­sy­te­cie w Getyn­dze - dosko­na­le­nie metod sta­ty­stycz­nych i mate­ma­tyka ubez­pie­cze­niowa  
1929 jesień - 1932 lato ośmiu naj­bar­dziej uta­len­to­wa­nych uczest­ni­ków kursu kryp­to­lo­gii dosko­nali swoje umie­jęt­no­ści w nowo utwo­rzo­nej filii Biura Szyfrów w Pozna­niu, w pod­zie­miach Komendy Miasta - Rejew­ski dołącza po powro­cie z Getyngi  
12.05.1930 Niemcy wpro­wa­dzają w armii nową wersję maszyny Enigma I, wzbo­ga­coną z przodu o tzw. cen­tralkę, łącz­nicę wtycz­kową z 26 podwój­nymi wtykami 
1.09.1930 – 1932 lato  młodszy asy­stent w Insty­tu­cie Mate­ma­tycz­nym Uni­wer­sy­tetu Poznań­skiego 
30.10.1930  kpt. Gustave Ber­trand obej­muje sta­no­wi­sko szefa Służby Infor­ma­cyj­nej fran­cu­skiego Sztabu Gene­ral­nego (Sekcja „D”, radio­wy­wiad) 
1931 listo­pad  fran­cu­ski wywiad werbuje nie­miec­kiego agenta Hansa - Thilo Schmidta, „Asche” i uzy­skuje dostęp do mate­ria­łów doty­czą­cych Enigmy 
7.12.1931 pierw­sza wizyta Ber­tranda w War­sza­wie i udo­stęp­nie­nie Polakom dwóch doku­men­tów prze­ka­za­nych przez „Asche”: instruk­cji obsługi Enigmy i wska­zó­wek do nasta­wia­nia kluczy
1932 lato roz­wią­za­nie filii BS4 w Pozna­niu, pro­po­zy­cja zatrud­nie­nia trzech naj­lep­szych kur­san­tów w Sztabie Głównym: Mariana Rejew­skiego, Henryka Zygal­skiego i Jerzego Różyc­kiego  
1932 - 1939 okres war­szaw­ski 
1.09.1932  począ­tek pracy trzech młodych mate­ma­ty­ków: M. Rejew­skiego, H. Zygal­skiego i J. Różyc­kiego w BS4 Oddziału II Sztabu Głów­nego, w Pałacu Saskim w War­sza­wie  
1932 wrze­sień  zła­ma­nie czte­ro­li­te­ro­wego kodu nie­miec­kiej mary­narki wojen­nej przez trójkę począt­ku­ją­cych kryp­to­lo­gów 
1932 jesień polski wywiad doko­nuje zakupu han­dlo­wej wersji Enigmy w Niem­czech, przez pod­sta­wio­nego szwedz­kiego przed­się­biorcę
1932 paź­dzier­nik - gru­dzień samo­dzielna praca Rejew­skiego nad roz­szy­fro­wa­niem Enigmy, w sekre­cie przed kole­gami i po godzi­nach pracy   
1932 począ­tek grudnia Rejew­ski otrzy­muje egzem­plarz zaku­pio­nej Enigmy han­dlo­wej  
7 - 11.12.1932 następna wizyta mjr. G. Ber­tranda w War­sza­wie – prze­ka­za­nie Polakom kolej­nych mate­ria­łów doty­czą­cych Enigmy
8.12.1932  Rejew­ski otrzy­muje foto­ko­pię instruk­cji obsługi woj­sko­wej Enigmy wraz z jej zdję­ciem oraz klu­czami dzien­nymi z wrze­śnia i paź­dzier­nika 1932
1932 do końca grudnia wyko­rzy­stu­jąc sfor­mu­ło­wane twier­dze­nie o ilo­czy­nie per­mu­ta­cji, Rejew­ski prze­pro­wa­dza atak kryp­to­lo­giczny, w wyniku którego roz­po­znaje podwój­nie zaszy­fro­wany klucz depeszy oraz tworzy mate­ma­tyczny model Enigmy woj­sko­wej zawie­ra­jący: oka­blo­wa­nie wir­ni­ków, sposób ich połą­cze­nia z kla­wia­turą oraz układ prze­wo­dów w wirniku wstęp­nym i odwra­ca­ją­cym - jest to naj­więk­szy dotąd w dzie­jach indy­wi­du­alny sukces kryp­to­lo­giczny 
1932 koniec odczy­ta­nie pierw­szych szy­fro­gra­mów nie­miec­kich 
1933 styczeń połą­cze­nie trzech kryp­to­lo­gów w jeden, stale odtąd współ­pra­cu­jący ze sobą zespół, komórka „E” 
1933 począ­tek opra­co­wa­nie metody odtwa­rza­nia kluczy dzien­nych Enigmy oraz znaj­do­wa­nia począt­ko­wych nastaw maszyny przed roz­po­czę­ciem szy­fro­wa­nia  
1933 luty Różycki opra­co­wuje „metodę zegara” tzn. okre­śla­nia, który z trzech wir­ni­ków pierw­szy odbiera impulsy z kla­wia­tury 
1933 luty opra­co­wa­nie „metody rusztu” pomoc­nej w odtwa­rza­niu usta­wień łącz­nicy
1933 luty opra­co­wa­nie tzw. metody ANX zwią­za­nej z okre­śle­niem poło­że­nia pier­ścieni opa­su­ją­cych wirniki
1933 luty Sztab Główny WP zleca zakła­dom „AVA” budowę 15 kopii Enigmy
1933 wiosna Biuro Szyfrów otrzy­muje kilka pierw­szych kopii maszyny
1933 do końca wypra­co­wa­nie sku­tecz­nej pro­ce­dury bie­żą­cego czy­ta­nia szy­fro­gra­mów, opartej na roz­wią­za­niach mate­ma­tycz­nych i przy wyko­rzy­sta­niu metod pomoc­ni­czych
1934 budowa cyklo­me­tru, maszyny do opra­co­wa­nia kata­logu cha­rak­te­ry­styk, pozwa­la­ją­cego na szybkie odtwo­rze­nie klucza dzien­nego Enigmy
1934 Bry­tyj­czycy, Oliver Stru­chey i Hugh Foss łamią szyfry maszyny zwanej „Red” (szyfr „Czer­wony”) uży­wa­nej przez japoń­skich attaché woj­sko­wych  
20.06.1934 ślub z Ireną Lewan­dow­ską, córką Jadwigi, z domu Borna, i Sta­ni­sława (den­ty­sta), zamiesz­ka­łych w Byd­gosz­czy przy ul. Dwor­co­wej 10/2
1934 sier­pień nie­miecka mary­narka wojenna przyj­muje Enigmę Wojsk Lądo­wych z łącz­nicą wtycz­kową, ale z czte­rema wir­ni­kami zapa­so­wymi
1934 lato Rejew­scy zamiesz­kują w War­sza­wie, począt­kowo w wyna­ję­tym lokalu przy ul. Suł­kow­skiego, następ­nie w miesz­ka­niu przy ul. Mic­kie­wi­cza 12, a potem w 5-poko­jo­wym miesz­ka­niu przy ul. gen. Zajączka 7, wyku­pio­nym w spół­dzielni miesz­ka­nio­wej
1935 Bry­tyj­czycy kon­stru­ują maszynę szy­fru­jącą Type X, zwaną czę­ściej Typex, opartą na Enigmie han­dlo­wej - do końca wojny Niemcy nie zdołali jej pokonać 
1.08.1935 Luft­waffe wpro­wa­dza Enigmę w wersji Wojsk Lądo­wych
1936 Rejew­ski zostaje odzna­czony Srebr­nym Krzyżem Zasługi za zła­ma­nie szyfru Enigmy 
1936 zespół kryp­to­lo­gów ze Służby Wywiadu Łącz­no­ści (Signal Intel­li­gence Service, SIS) pod kie­row­nic­twem Wil­liama Fried­mana, ojca nowo­cze­snej kryp­to­lo­gii ame­ry­kań­skiej, łamie szyfry japoń­skiej maszyny „Red”
1936 - 1939 Włosi i armia gen. Franco wyko­rzy­stują podczas wojny domowej w Hisz­pa­nii, Enigmę w wersji han­dlo­wej zaku­pioną od Niemców oraz maszynę szy­fru­jącą Borisa Hage­lina
od 1.02.1936 Niemcy zaczy­nają wpro­wa­dzać istotne zmiany, zwięk­sza­jąc rady­kal­nie stopień zło­żo­no­ści gene­ro­wa­nych szyfrów Enigmy - na począ­tek sześć odręb­nych zesta­wów kluczy dla poszcze­gól­nych użyt­kow­ni­ków oraz comie­sięczną zmianę układu wir­ni­ków
22.06.1936 naro­dziny syna Andrzeja w Byd­gosz­czy 
1.10.1936 Niemcy wpro­wa­dzają codzienną zmianę układu wir­ni­ków oraz zmie­niają ilość połą­czeń wtycz­ko­wych - pierw­sze pro­blemy z dekryp­ta­żem
2.11.1936 Niemcy wymie­niają walec odwra­ca­jący ozna­czony jako „Bruno” we wszyst­kich maszy­nach - kryp­to­lo­dzy muszą od nowa opra­co­wać katalog cha­rak­te­ry­styk
1937 Polacy łamią sieć Enigmy uży­wa­nej w SS, okre­śla­nej jako TGD
1937 kwie­cień Bry­tyj­czycy łamią szyfr han­dlo­wej wersji Enigmy uży­wa­nej przez wojska gen. Franco i włoską mary­narkę wojenną
1937 maj Krieg­sma­rine wpro­wa­dza nowy system szy­fro­wa­nia, który opiera się pol­skiemu atakowi zale­d­wie przez tydzień - kryp­to­lo­dzy czytają depesze, ale rezy­gnują z braku zain­te­re­so­wa­nia nimi ze strony prze­ło­żo­nych
1937 pod koniec prze­nie­sie­nie BS4 do nowej, sta­ran­nie ukrytej i pilnie strze­żo­nej sie­dziby w Lasach Kabac­kich k. Pyr, która pełni zarazem rolę centrum łącz­no­ści i stacji nasłu­chu pol­skiego wywiadu
15.09.1937 nie­miecka policja i wywiad poli­tyczny SD wpro­wa­dzają Enigmę
1938 Pre­zy­dent RP Ignacy Mościcki nadaje Rejew­skiemu Złoty Krzyż Zasługi, nato­miast Zygal­skiemu i Różyc­kiemu - Srebrny Krzyż Zasługi 
27.05.1938 wizyta mjr. Ber­tranda w ośrodku kryp­to­lo­gicz­nym w Pyrach - bez ujaw­nie­nia faktu czy­ta­nia Enigmy
1938 połowa  Rejew­scy kupują w War­sza­wie nowe miesz­ka­nie na Żoli­bo­rzu 
1938 połowa agent Eks­po­zy­tury nr 3 Oddziału II SG w Byd­gosz­czy, Otto Bach, uprze­dza Polaków o planach wpro­wa­dze­nia dwóch dodat­ko­wych winików szy­fru­ją­cych do Enigmy uży­wa­nej w armii i lot­nic­twie
15.09.1938 Niemcy wpro­wa­dzają obo­wią­zek doko­ny­wa­nia zmiany nastaw wir­ni­ków Enigmy w armii i lot­nic­twie przed roz­po­czę­ciem nada­wa­nia każdej depeszy - spo­wol­nie­nie dekryp­tażu i spadek ilości uzy­ski­wa­nych infor­ma­cji przez BS4
1938 połowa paź­dzier­nika  Rejew­ski z kole­gami opra­co­wują pio­nier­ski model agre­gatu, tzw. bombę kryp­to­lo­giczną, wyspe­cja­li­zo­waną maszynę do auto­ma­ty­za­cji i przy­spie­sze­nia procesu odtwa­rza­nia kluczy dzien­nych w nie­spełna dwie godziny (arche­typ kom­pu­tera) 
1938 paź­dzier­nik Zygal­ski opra­co­wuje sześć kom­ple­tów (468 egz.) odpo­wied­nio zapro­jek­to­wa­nych arkuszy per­fo­ro­wa­nych („płachty Zygal­skiego”) do usta­la­nia kolej­no­ści wir­ni­ków
1938 listo­pad zakłady „AVA” w rekor­do­wym czasie prze­ka­zują BS4 gotowe pod­ze­społy sześciu „bomb”, które po zmon­to­wa­niu w Pyrach pozwa­lają wznowić dekryp­taż
15.12.1938 Niemcy dodają do Enigmy dwa dodat­kowe wirniki szy­fru­jące - gwał­towny spadek ilości roz­szy­fro­wa­nych depesz, z powodu braku wystar­cza­ją­cej ilości „bomb” i „płacht” oraz pra­cow­ni­ków
1.01.1939 Niemcy zmie­niają liczbę połą­czeń wtycz­ko­wych w cen­tralce z ośmiu do dzie­się­ciu - zaprze­sta­nie czy­ta­nia jakich­kol­wiek depesz nie­miec­kich sił zbroj­nych poza siecią SD
9-10.01.1939 pierw­sze trój­stronne spo­tka­nie przed­sta­wi­cieli służb kryp­to­lo­gicz­nych Francji, Wiel­kiej Bry­ta­nii i Polski w Paryżu - strona polska nie ujawnia jeszcze faktu czy­ta­nia Enigmy
1939 luty Japoń­czycy wpro­wa­dzają do sił zbroj­nych i służby dyplo­ma­tycz­nej nowy model maszyny szy­fru­ją­cej zwanej przez Ame­ry­ka­nów „Purple” (szyfr „Pur­pu­rowy”) 
16.02.1939 naro­dziny córki Janiny w Byd­gosz­czy 
1939 lato wysła­nie dwóch egzem­pla­rzy maszyny szy­fro­wej Lacida do orga­ni­zu­ją­cej się w Paryżu pla­cówki pol­skiego wywiadu
1.07.1939 Niemcy wpro­wa­dzają ulep­szoną wersję wir­ni­ków szy­fru­ją­cych w Enigmie
1939 połowa lipca gen. Sta­chie­wicz, szef Sztabu Głów­nego, upo­waż­nia Biuro Szyfrów do prze­ka­za­nia całej wiedzy o Enigmie Francji i Wiel­kiej Bry­ta­nii
24-27.07.1939 drugie trój­stronne spo­tka­nie przed­sta­wi­cieli służb kryp­to­lo­gicz­nych w War­sza­wie
25.07.1939 pre­zen­ta­cja i prze­ka­za­nie przed­sta­wi­cie­lom Francji i Wiel­kiej Bry­ta­nii po jednym egzem­pla­rzu: repliki Enigmy wraz z opisem i czę­ściami zamien­nymi, planów kon­struk­cyj­nych oraz dia­gra­mów „bomby”, kom­pletu „płacht Zygal­skiego” oraz udo­stęp­nie­nia wszyst­kich metod i mate­ria­łów pomoc­ni­czych uła­twia­ją­cych dekryp­taż
1939 sier­pień prze­wie­zie­nie obu egzem­pla­rzy Enigmy w bagażu dyplo­ma­tycz­nym z War­szawy do Paryża
16.08.1939 mjr Ber­trand prze­wozi egzem­plarz Enigmy z Paryża do Londynu i wręcza szefowi bry­tyj­skiego wywiadu, płk. Ste­war­towi Men­zie­s’owi
1939 koniec sierp­nia Pań­stwowa Szkoła Kodów i Szyfrów (Govern­ment Code and Cipher School, znana także jako: War Station X, BP, the Park, Room 47 Forein Office, HMS „Pem­broke V”) prze­nie­siona z Londynu do Blet­chley Park roz­po­czyna pracę nad odczy­ty­wa­niem depesz Enigmy - ope­ra­cja „Boni­face”, od 1941 - „Ultra”
1939 koniec sierp­nia Samo­dzielny Referat Tech­niczny Oddziału II SG kom­ple­tuje ok. 100 maszyn szy­fro­wych Lacida dla Naczel­nego Dowódz­twa, 8 armii i 66 wiel­kich jed­no­stek (dywizji pie­choty, brygad kawa­le­rii) - nie zostaną wyko­rzy­stane w dzia­ła­niach wojen­nych i ulegną znisz­cze­niu podczas ewa­ku­acji
1.09.1939  z chwilą wojny zmo­bi­li­zo­wany, z przy­dzia­łem do Wyższej Szkoły Wojen­nej, i tego samego dnia wyre­kla­mo­wany przez Oddział II Kwatery Głównej 
1 - 5.09.1939 likwi­da­cja ośrodka w Pyrach oraz zakła­dów „AVA” - pako­wa­nie sprzętu i doku­men­tów, nisz­cze­nie zbęd­nego wypo­sa­że­nia
6 - 9.09.1939 zała­du­nek per­so­nelu i bagażu do esze­lonu ewa­ku­acyj­nego „F” na dworcu War­szawa Wileń­ska, prze­jazd po trasie Mińsk Mazo­wiecki, Mrozy i Siedlce do Brze­ścia n. Bugiem - przy­dział per­so­nelu BS4 do Kwatery Głównej Naczel­nego Wodza
9 - 16.09.1939 dalsza ewa­ku­acja kolumną samo­cho­dową (Rejew­ski) przez Kowel, Wło­dzi­mierz Wołyń­ski, Łuck, Dubno, Krze­mie­niec, Tar­no­pol, Czort­ków oraz esze­lo­nem woj­sko­wym przez Kowel, Równe, Brody, Busko (ciężkie bom­bar­do­wa­nie), a potem przez Złoczów, Tar­no­pol, Trem­bowlę pod Czort­ków - stop­niowe nisz­cze­nie sprzętu i doku­men­tów 
17 - 18.09.1939  prze­kro­cze­nie granicy w Kutach przez obie części ekipy BS4 oraz ekipę BS3 na wieść o ude­rze­niu Armii Cze­wo­nej na Polskę - tajem­nica Enigmy zostaje ocalona 
21.09.1939  w Buka­resz­cie trójka kryp­to­lo­gów odwie­dza amba­sadę polską, bry­tyj­ską oraz fran­cu­ską, gdzie osta­tecz­nie otrzy­muje sku­teczną pomoc 
1939 - 1942 okres fran­cu­ski
22.09.1939 wyjazd trzech kryp­to­lo­gów pocią­giem z Buka­resztu przez pół­nocną Jugo­sła­wię i Włochy do Francji 
25.09.1939 prze­kro­cze­nie granicy włosko-fran­cu­skiej w Modane, przy­jazd do Paryża - tajem­nica Enigmy jest bez­pieczna 
29.09.1939 Rejew­ski wraz z kole­gami podej­muje pracę w Oddziale V fran­cu­skiego Sztabu Głów­nego, na pod­sta­wie ustnej zgody gen. Bur­khardt-Bukac­kiego, na sta­no­wi­sku i z upo­sa­że­niem kapi­tana armii fran­cu­skiej 
20.10.1939 począ­tek dzia­łal­no­ści pol­skiej, stop­niowo kom­ple­to­wa­nej 15 – oso­bo­wej ekipy „Z”, pod kie­row­nic­twem ppłk. Gwido Langera, w willi Château de Vignol­les koło Gretz - Arma­invil­lers, mię­dzy­so­jusz­ni­czej pla­cówce wywiadu radio­wego o kryp­to­ni­mie „Bruno”
1939 paź­dzier­nik - 1940 styczeń fran­cu­sko-bry­tyj­ski spór wokół sposobu wyko­rzy­sta­nia grupy pol­skich kryp­to­lo­gów, przy obo­jęt­nej posta­wie władz emi­gra­cyj­nych, które pozby­wają się jednego z naj­waż­niej­szych pol­skich aktywów w toczą­cej się wojnie
1939 paź­dzier­nik - 1940 wrze­sień pięciu pol­skich kryp­to­lo­gów z BS3, po przej­ściu na służbę japoń­ską, łamie szyfry radziec­kie  
1939 od paź­dzier­nika odtwa­rza­nie warsz­tatu kryp­to­lo­gicz­nego oraz łamanie kolej­nych odmian szyfru Enigmy, zale­głych od 1 lipca 1939 i bie­żą­cych 
1939 paź­dzier­nik Bry­tyj­czycy uru­cha­miają pro­duk­cję 60 kom­ple­tów tzw. arkuszy Jef­freysa, pra­cow­nika ośrodka w Blet­chley, który zmo­dy­fi­ko­wał wyna­la­zek Zygal­skiego
1939 koniec paź­dzier­nika ure­gu­lo­wa­nie sytu­acji prawnej pol­skiej ekipy - zali­cze­nie do składu oso­bo­wego Armii Pol­skiej i odde­le­go­wa­nie na czas wojny do służby w armii fran­cu­skiej
1939 gru­dzień pobyt szefa ekipy „Z”, ppłk. Langera w Lon­dy­nie, Anglicy nale­gają na przy­jazd pol­skich kryp­to­lo­gów - spo­ty­kają się z odmową
1940 począ­tek - 1941 koniec okres zwią­zany z opa­no­wa­niem teorii i prak­tyki sys­te­ma­tycz­nego łamania szyfrów Enigmy przez alian­tów, ciągle jednak bez więk­szych moż­li­wo­ści ich ope­ra­cyj­nego wyko­rzy­sta­nia
1940 styczeń kil­ku­dniowy pobyt Alana M. Turinga, naj­bar­dziej uta­len­to­wa­nego angiel­skiego mate­ma­tyka z Blet­chley, w ośrodku „Bruno” - prze­ka­za­nie zmo­dy­fi­ko­wa­nego zestawu arkuszy per­fo­ro­wa­nych, przy pomocy których Polacy odczy­tują w jego obec­no­ści 17 stycz­nia, po raz pierw­szy w czasie wojny, depeszę zaszy­fro­waną Enigmą z 28.10.1939 
1940 począ­tek  Rejew­ski opra­co­wuje tajny skrypt do szko­le­nia per­so­nelu „Bruno”, „Meto­dyka roz­wią­zy­wa­nia szyfrów” 
22.01.1940  powo­łany przez polskie władze woj­skowe do koszar Bes­si­ères w Paryżu dla ure­gu­lo­wa­nia sto­sunku do służby woj­sko­wej – zostaje uznany za zdol­nego do służby woj­sko­wej (strze­lec z cen­zu­sem), lecz wyre­kla­mo­wany przez Fran­cu­zów 
8.02.1940 spe­cja­li­ści z BP łamią, prze­ka­zy­wany Enigmą, szyfr pogo­dowy używany przez nie­miec­kie U-Booty
12.02.1940 bry­tyj­ski tra­ło­wiec HMS „Gleaner” zatapia nie­miecki okręt pod­wodny, na którym prze­chwy­cono 3 wirniki szy­fru­jące Enigmy, w tym VIVII odmiany mor­skiej
1940 luty zało­że­nie bez­po­śred­niej linii dale­ko­pi­so­wej, łączą­cej ośrodek „Bruno” z polową kwaterą bry­tyj­skiego korpusu eks­pe­dy­cyj­nego w Arras oraz z BP - obu­stronna wymiana infor­ma­cji i doświad­czeń; przy­by­cie angiel­skiego oficera łącz­ni­ko­wego mjr. Ken­ne­tha Mac­Far­lana („Pinky”)
15.04.1940 Bry­tyj­czycy łamią nie­miecki szyfr Wojsk Lądo­wych i lot­nic­twa, sto­so­wany podczas kam­pa­nii nor­we­skiej (ang. sieć „Yellow”), nie potra­fią jednak jeszcze zapew­nić bez­piecz­nej dys­try­bu­cji ogrom­nej ilości uzy­ska­nego mate­riału
1940 kwie­cień - czer­wiec  okres cią­głego dekryp­tażu tysięcy depesz nie­miec­kich w trakcie kam­pa­nii nor­we­skiej i fran­cu­skiej, w oparciu o zacho­wane egzem­pla­rze pol­skiej Enigmy - wymiana kluczy z BP 
26.04.1940 załoga nisz­czy­ciela HMS „Griffin” prze­chwy­tuje worek z doku­men­tami z nie­miec­kiego statku „Schiff 26”, tzw. fant z Narviku, którego zawar­tość umoż­li­wia pierw­sze w czasie wojny wła­ma­nie do ogólnej sieci Krieg­sma­rine „Heimisch Gewa­es­ser”
1.05.1940 Niemcy rezy­gnują z podwój­nego szy­fro­wa­nia klucza depeszy, kładąc kres zasto­so­wa­niu płacht Zygal­skiego i Jef­freysa - w BP i „Bruno” trwają gorącz­kowe prace nad zna­le­zie­niem sku­tecz­nej metody zła­ma­nia nowego klucza
10.05.1940 ude­rze­nie Niemiec na Francję, prze­nie­sie­nie części per­so­nelu „Bruno” do Paryża - dostar­cza­nie bie­żą­cych infor­ma­cji o ruchach i zamia­rach prze­ciw­nika po uzy­ska­niu 22 maja kluczy z BP
22.05.1940 korzy­sta­jąc z metody Heri­vela, Bry­tyj­czycy roz­po­czy­nają czy­ta­nie depesz ope­ra­cyj­nej (ogólnej) sieci szy­fro­wej Luft­waffe (ang. „Red”, później „Brown”), uzy­sku­jąc dostęp do działań oraz zamia­rów nie­miec­kich for­ma­cji lot­ni­czych i lądo­wych prak­tycz­nie do końca wojny – pomoc pol­skich kryp­to­lo­gów staje się zbędna
24.05.1940 począ­tek two­rze­nia przez Bry­tyj­czy­ków systemu dys­try­bu­cji infor­ma­cji otrzy­my­wa­nych z dekryp­tażu (pla­cówki Special Com­mu­ni­ca­tions Unit - SCU i Special Liaison Unit - SLU), opar­tego na maszy­nie szy­fru­ją­cej Typex dla sojusz­ni­czych dowództw ope­ra­cyj­nych na wszyst­kich scenach teatru działań wojen­nych, od Europy i Afryki Płn. po Bliski i Daleki Wschód oraz Austra­lię
1940 czer­wiec Bry­tyj­czycy wydo­by­wają z zato­pio­nego wraka U-13 egzem­pla­rze regu­la­minu posłu­gi­wa­nia się Enigmą
1940 czer­wiec  pra­cow­nik szwedz­kiego wywiadu (FRA) Arne Beur­ling łamie szyfry nie­miec­kiego tajnego dale­ko­pisu (gehe­im­schre­ibera) T-52, wyko­rzy­stu­ją­cego kabel łączący Danię z Nor­we­gią przez Szwecję
10 - 23.06.1940 impro­wi­zo­wana ewa­ku­acja ośrodka „Bruno” na połu­dnie Francji przez: La Ferte k. Orleanu, Vensant, Larche, Agen n. Garonną do Tuluzy - polskie władze woj­skowe nie podej­mują żadnych starań, by zapew­nić kryp­to­lo­gom bez­pie­czeń­stwo i ewa­ku­ację do Wiel­kiej Bry­ta­nii; wywiad angiel­ski bez­sku­tecz­nie zabiega o rato­wa­nie Polaków ze względu na sprze­ciw Ber­tranda 
24.06.1940 przelot pol­skich ucie­ki­nie­rów dwoma samo­lo­tami z Tuluzy do Oranu w Afryce Płn., potem podróż pocią­giem do Algieru - Fran­cuzi unie­moż­li­wiają ewa­ku­ację do Wiel­kiej Bry­ta­nii, a polskie władze nie zabie­gają o ich odzy­ska­nie
8.07.1940 ppłk Ber­trand pro­po­nuje utwo­rze­nie zakon­spi­ro­wa­nego, polsko-fran­cu­skiego ośrodka radio­wy­wiadu na terenie strefy admi­ni­stro­wa­nej przez rząd w Vichy z zada­niem: wyko­rzy­stu­jąc fran­cu­skie stacje nasłu­chowe, prze­chwy­ty­wać radio­gramy nie­miec­kie, a uzy­skane z dekryp­tażu infor­ma­cje prze­ka­zy­wać do Londynu
1940 lipiec gen. Juliusz Kle­eberg, attaché woj­skowy we Francji, akcep­tuje grożący dekon­spi­ra­cją plan współ­pracy polsko-fran­cu­skiej, usta­la­jąc status Polaków: pod­le­głość służ­bowa - Oddział II Sztabu Naczel­nego Wodza w Lon­dy­nie, orga­ni­za­cyjna - fran­cu­skie kie­row­nic­two ośrodka
1940 lipiec  Rejew­ski drogą pośred­nią nawią­zuje kore­spon­den­cję z rodziną w War­sza­wie - pomy­słowo zaszy­fro­wane listy i nie­wiel­kie paczki 
1940 lipiec - sier­pień Ber­trand, pod przy­krywką Przed­się­bior­stwa Robót Wiej­skich, orga­ni­zuje koło miej­sco­wo­ści Uzès, nie­da­leko Nîmes w depar­ta­men­cie Gard w Pro­wan­sji, tajny ośrodek dekryp­tażu ozna­czony kryp­to­ni­mem „Cadix”
8.08.1940 bry­tyj­scy spe­cja­li­ści uru­cha­miają w BP skon­stru­owaną przez Turinga, H. Keena i G. Welch­mana bombę o imieniu „Agnus Dei” („Agnes”), odpo­wied­nik 36 egzem­pla­rzy Enigmy, która wska­zuje poło­że­nie wir­ni­ków i ułatwia odtwo­rze­nie usta­wień łącz­nicy
1940 sier­pień bry­ga­dier John Tiltman łamie kole­jową wersję Enigmy, której sieć otrzy­mała angiel­ską nazwę „Rocket” - Bry­tyj­czycy uzy­skują dostęp do infor­ma­cji o czasie i prze­rzu­tach nie­miec­kich oddzia­łów woj­sko­wych w rejony walk
1940 wrze­sień Dilly Knox łamie włoską Enigmę, co pozwala śledzić ruchy Super­ma­riny na Morzu Śród­ziem­nym do lata 1941
24.09.1940 spo­tka­nie W. Chur­chilla z gen. W. Sikor­skim w sprawie zacie­śnie­nia bry­tyj­sko-pol­skiej współ­pracy wywia­dow­czej - Polacy bez atutu w postaci zespołu kryp­to­lo­gów
26.09.1940  powrót pol­skiej ekipy stat­kiem z Algieru do Mar­sy­lii z fał­szy­wymi doku­men­tami - Rejew­ski wystę­puje jako Pierre Raneau, nauczy­ciel mate­ma­tyki liceum w Nantes, a w ewi­den­cji pol­skiego wywiadu figu­ruje pod pseu­do­ni­mem „Oksza” 
27.09.1940  ame­ry­kań­scy kryp­to­lo­dzy z ośrodka w Arling­ton Hall w Wir­gi­nii pod kie­row­nic­twem Wil­liama Fried­mana łamią japoń­ski szyfr „Pur­pu­rowy” („Purple”), a uzy­skane infor­ma­cje szy­frują maszyną M-325 i prze­sy­łają do wybra­nych dowództw na wszyst­kich scenach teatru działań wojen­nych - ope­ra­cja „Magic”
1.10.1940 wzno­wie­nie dzia­łal­no­ści pol­skiej ekipy „Z” („Eks­po­zy­tura 300” Oddziału Infor­ma­cyjno-Wywia­dow­czego Sztabu Głów­nego) w Château des Fouzes, koło Uzès w warun­kach głę­bo­kiej kon­spi­ra­cji - bez­sen­sowne nara­ża­nie życia Polaków oraz zagro­że­nie dekon­spi­ra­cją jednej z naj­bar­dziej tajnych ope­ra­cji alianc­kich
1940 paź­dzier­nik -1942 listo­pad łamanie i czy­ta­nie szyfrów Wehr­machtu, Waffen SSSD w oku­po­wa­nej Europie oraz nie­miec­kiego szyfru, uży­wa­nego w łącz­no­ści tele­gra­ficz­nej na terenie fran­cu­skiej strefy nie­oku­po­wa­nej - stop­niowa utrata kon­taktu z przo­du­ją­cymi osią­gnię­ciami alian­tów w dekryp­tażu Enigmy
1940 do końca zmon­to­wa­nie czte­rech dal­szych egzem­pla­rzy Enigmy z części wyko­na­nych we Francji
1941 począ­tek w Helio­po­lis pod Kairem Anglicy tworzą lokalny ośrodek kryp­to­lo­giczny, zaj­mu­jący się łama­niem kodów i szyfrów w basenie Morza Śród­ziem­nego na pod­sta­wie kluczy prze­sy­ła­nych drogą radiową z BP
1941 styczeń utwo­rze­nie przez Ber­tranda filii ośrodka „Cadix” w Algerii, w willi „Kouba” na przed­mie­ściu Algieru (Poste­ru­nek Ofi­cer­ski 1) - okre­sowa wymiana per­so­nelu, współ­praca z szefem Eks­po­zy­tury Oddziału II w Afryce Płn. mjr. Mie­czy­sła­wem Sło­wi­kow­skim - „Rygorem”
1941 luty - marzec pierw­sza wizyta kryp­to­lo­gów ame­ry­kań­skich z SIS oraz z biura kryp­to­lo­gicz­nego floty, Sekcji Kodów i Sygna­łów (Op-20-G) w BP - gości wta­jem­ni­czono w fakt łamania szyfrów Enigmy; Ame­ry­ka­nie prze­ka­zują Bry­tyj­czy­kom kopię japoń­skiej maszyny „Purple”, co pozwala na czy­ta­nie kore­spon­den­cji dyplo­ma­tycz­nej ambasad japoń­skich w Europie oraz uzy­ski­wa­nie wia­do­mo­ści o ruchach floty wojen­nej i han­dlo­wej na Dalekim Wscho­dzie
4.03.1941 grupa ofi­ce­rów z nisz­czy­ciela HMS „Somali” prze­szu­kuje ostrze­lany nie­miecki trawler „Krebs” koło Lofotów u wybrzeży Nor­we­gii i prze­chwy­tuje 2 zapa­sowe wirniki oraz zestawy kluczy do Enigmy („fant z Lofotów”) - zdobyte mate­riały pozwa­lają na krótkie czy­ta­nie depesz Krieg­sma­rine
7.03.1941 uru­cho­mie­nie w ośrodku „Cadix” pol­skiego nadaj­nika radio­wego, dostar­czo­nego z Lizbony przez Ber­tranda, do utrzy­ma­nia regu­lar­nej łącz­no­ści ze Sztabem Naczel­nego Wodza w Lon­dy­nie oraz do retrans­mi­sji tele­gra­mów z algier­skiej pla­cówki „Rygora”, szy­fro­wa­nych za pomocą pol­skiej maszyny Lacida
7.05.1941 oddział abor­da­żowy z HMS „Somali”, bry­tyj­skiej flo­tylli poszu­ki­waw­czej, zajmuje nie­miecki statek mete­oro­lo­giczny „Muen­chen”, zdo­by­wa­jąc klucze szy­frowe Enigmy oraz kod pogo­dowy
9.05.1941 załoga angiel­skiego nisz­czy­ciela HMS „Buldog” zmusza do wynu­rze­nia, a potem prze­szu­kuje okręt U-110, gdzie prze­chwy­cono egzem­plarz Enigmy, aktu­alne książki szy­frowe i zapa­sowe wirniki; jest to pierw­szy przy­pa­dek prze­chwy­ce­nia nie­znisz­czo­nej maszyny podczas II wojny świa­to­wej i spe­cja­li­ści z BP mogą łamać klucze ofi­cer­skie wszyst­kich sieci Krieg­sma­rine - spadek strat w kon­wo­jach
1941 czer­wiec Bry­tyj­czycy łamią szyfry wło­skiej mary­narki wojen­nej wyko­rzy­stu­ją­cej maszyny Hagelin C 38m i czytają depesze aż do kapi­tu­la­cji Włoch we wrze­śniu 1943
27.06.1941 bry­tyj­scy kryp­to­lo­dzy łamią szyfr Enigmy w sieci „Volture” sto­so­wany przez armię nie­miecką na froncie wschod­nim, co pozwala na codzienne czy­ta­nie nie­miec­kich roz­ka­zów bojo­wych - Chur­chill poleca prze­ka­zy­wa­nie ich Sta­li­nowi bez podania źródła
28.06.1941 oddział abor­da­żowy z nisz­czy­ciela HMS „Tartar” zdobywa mate­riały na nie­miec­kim statku mete­oro­lo­gicz­nym „Lau­en­burg”, dzięki którym Bry­tyj­czycy mogą wydat­nie skrócić czas dekryp­tażu mor­skiej Enigmy - dalszy spadek strat w kon­wo­jach
27.08.1941 angiel­ski samolot bierze do niewoli U-570, na pokła­dzie którego odna­le­ziono pokrywę Enigmy z czte­rema otwo­rami na wirniki
1941 jesień zła­ma­nie szyfru szwaj­car­skiej Enigmy INDIGO przez kryp­to­lo­gów z „Cadixu” - Langer powia­da­mia Londyn o słabych punk­tach tej maszyny (Szwaj­ca­rzy przed wojną zaku­pili u Niemców Enigmy w wersji han­dlo­wej)
5.10.1941 Niemcy wpro­wa­dzają oddzielną sieć „Triton” (ang. „Shark”) opartą na czte­ro­wir­ni­ko­wym modelu Enigmy dla U-Bootów - spo­wol­nie­nie dekryp­tażu w BP, wzrost strat w kon­wo­jach
1941 paź­dzier­nik zespół radziec­kich kryp­to­lo­gów pod kie­row­nic­twem Sier­gieja Toł­stoja łamie szyfr japoń­skiej maszyny szy­fru­ją­cej
8.12.1941 spe­cja­li­ści z BP roz­po­czy­nają czy­ta­nie depesz nie­miec­kiego wywiadu, szy­fro­wa­nych spe­cjalną odmianą maszyny z rucho­mym reflek­to­rem, zwaną inaczej Enigmą zega­rową
1941 pod koniec Rosja­nie uzy­skują pierw­sze infor­ma­cje z deszy­frażu nie­miec­kiej Enigmy
1941 koniec - 1942 koniec okres trudnej nauki i doj­rze­wa­nia systemu dekryp­tażu, wspo­ma­ga­nego urzą­dze­niami tech­nicz­nymi (bomby, sortery, tabu­la­tory) oraz ope­ra­cyj­nego wyko­rzy­sty­wa­nia infor­ma­cji uzy­ska­nych z Enigmy przez alianc­kich dowód­ców
1941 połowa grudnia  pra­cow­nik BP William Tutte, na pod­sta­wie frag­men­tów odczy­ta­nej depeszy rekon­stru­uje przy­stawkę szy­fru­jącą do dale­ko­pisu SZ – 40 pro­duk­cji Sie­mensa, używaną głównie w szta­bach Luft­waffe oraz Wehr­machtu od szcze­bla grupy armii wzwyż (ang. sieć „Tunny”) 
1942 - jesień 1943 bry­tyj­ski komu­ni­sta i radziecki agent ze słynnej „piątki z Cam­bridge”, John Cain­cross, zatrud­niony w BP prze­ka­zuje amba­sa­dzie radziec­kiej w Lon­dy­nie ory­gi­nały tysięcy roz­szy­fro­wa­nych depesz Enigmy
1942 na pole­ce­nie ppłk. Ber­tranda, Rejew­ski z Zygal­skim piszą obszerne opra­co­wa­nie, tzw. Doku­ment „L” pt. „Enigma 1930-1940. Metoda i histo­ria roz­wią­za­nia nie­miec­kiego szyfru maszy­no­wego (w zarysie)” 
9.01.1942 śmierć J. Różyc­kiego w kata­stro­fie statku „G. G. Lamo­ri­ciere” - utrata 2 egzem­pla­rzy Enigmy
1.02.1942 Krieg­sma­rine wpro­wa­dza we flocie pod­wod­nej czte­ro­wir­ni­kową maszynę Enigma-Marine, model M4 w sieci „Triton”- zaha­mo­wa­nie dekryp­tażu w BP, dra­ma­tyczny wzrost strat w kon­wo­jach
1942 marzec szef służby kryp­to­lo­gicz­nej Krieg­sma­rine B-Dienst, Walter Tranow, łamie Szyfr Morski nr 3, tzw. kod kon­wo­jowy (Naval Cypher 3) wpro­wa­dzony w czerwcu 1941 do koor­dy­na­cji działań mary­narki ame­ry­kań­skiej, bry­tyj­skiej i kana­dyj­skiej na Atlan­tyku - Niemcy czytają więk­szość alianc­kich depesz do czerwca 1943
1942 począ­tek lipca  Rejew­ski i Zygal­ski w ciągu dwóch godzin odczy­tują otrzy­maną od Langera depeszę zaszy­fro­waną maszyną Lacida - obaj dora­dzają zasko­czo­nemu kie­row­ni­kowi pol­skiej ekipy dwu­stop­niowe szy­fro­wa­nie, naj­pierw szyfrem ręcznym, potem maszyną (Niemcy nie złamali tego szyfru)  
1942 sier­pień kryp­to­lo­dzy z BP łamią klucze sieci łącz­no­ści U-Bootów ope­ru­ją­cych na Morzu Śród­ziem­nym
14.08.1942 Bry­tyj­czycy łamią szyfr Enigmy sto­so­wany w SS - czytają infor­ma­cje do końca wojny
1942 koniec sierp­nia  bry­tyj­ska stacja w Knoc­kholt roz­po­czyna nasłuch nie­miec­kich sieci dale­ko­pi­so­wych „Tunny” i „Stur­geon” (razem „Fish”), korzy­sta­ją­cych odcin­kami z radio­li­nii  
19.08.1942 nie­udana próba prze­chwy­ce­nia egzem­pla­rza Enigmy podczas bry­tyj­skiego desantu na Dieppe (ope­ra­cja „Jubilee”)
11.09.1942  pod­pi­sa­nie umowy doty­czą­cej łącz­no­ści mor­skiej, w wyniku której Japoń­czycy otrzy­mują od Niemców czte­ro­wir­ni­kową maszynę szy­fru­jącą bez łącz­nicy „Tirpitz”, tzw. T-Enigmę, okre­ślaną po japoń­sku „Tiru­pitsu”  
30.10.1942 4 bry­tyj­skie nisz­czy­ciele osa­czają U-559 na północ od delty Nilu, a trzej mary­na­rze z HMS „Petard” wydo­by­wają z toną­cego okrętu doku­menty zwią­zane z czte­ro­wir­ni­kową Enigmą, co pozwala kryp­to­lo­gom z BP w grudniu, po 10-mie­sięcz­nej prze­rwie złamać szyfr „Triton” - spadek strat w kon­wo­jach
1942 jesień  Niemcy wpro­wa­dzają nową 10-wir­ni­kową maszynę Lorenza, dale­ko­pis szy­fru­jący do prze­ka­zy­wa­nia ściśle tajnych wia­do­mo­ści dale­ko­sięż­nymi kablami z kwatery głównej w Zossen do nie­miec­kich wojsk na froncie wschod­nim, w basenie Morza Śród­ziem­nego, Francji i Nor­we­gii  
6.11.1942 likwi­da­cja ośrodka „Cadix”, roz­pro­sze­nie pol­skiej ekipy - nie­udol­nie zor­ga­ni­zo­wana przez Ber­tranda ewa­ku­acja do Hisz­pa­nii
11.11.1942 mary­narka ame­ry­kań­ska tworzy w Deyton Labo­ra­to­rium Urzą­dzeń Obli­cze­nio­wych Floty (ok. 2 tys. obsługi) i przy­stę­puje do budowy bomby czte­ro­wir­ni­ko­wej
5.01.1943 alianccy kryp­to­lo­dzy po raz pierw­szy łamią klucz do dwu­krot­nie szy­fro­wa­nej sieci „Limpet”, ofi­cer­skiego wariantu sieci „Shark”, którą prze­ka­zy­wane są dys­po­zy­cje dla U – Bootów
1943 okres hisz­pań­ski 
29.01.1943  nie­le­galne prze­kro­cze­nie granicy fran­cu­sko-hisz­pań­skiej przez Rejew­skiego i Zygal­skiego i zatrzy­ma­nie przez hisz­pań­skich żan­dar­mów w Puig­cerda 
1943 luty po kapi­tu­la­cji Niemców pod Sta­lin­gra­dem Rosja­nie przej­mują 18 nie­znisz­czo­nych egzem­pla­rzy Enigmy
1943 luty  Bry­tyj­czycy przy­stę­pują do kon­stru­owa­nia elek­tro­nicz­nej maszyny liczą­cej opartej na mate­ma­tycz­nym modelu A. Turinga  
1943 luty zła­ma­nie Enigmy uży­wa­nej przez Abwehrę, bez łącz­nicy i z wir­ni­kami o wielu punk­tach prze­skoku - regu­larne czy­ta­nie depesz
1943 luty - maj  pobyt w hisz­pań­skich wię­zie­niach w Belver, Seo de Urgel, Lerida - nawią­za­nie kon­taktu listo­wego, poprzez kape­lana wię­zien­nego, z polską pla­cówką ewa­ku­acyjno-wywia­dow­czą, dzia­ła­jącą pod przy­krywką Pol­skiego Czer­wo­nego Krzyża w Bar­ce­lo­nie 
1943 marzec w Deyton powstają dwa pierw­sze egzem­pla­rze bomby czte­ro­wir­ni­ko­wej Model 500, ochrzczone kryp­to­ni­mami „Adam” oraz „Eve”, odpo­wied­nik 16 maszyn Enigmy
1943 marzec w BP pracuje już 60 bomb trój­wir­ni­ko­wych, do których dołą­czają pierw­sze, łatwiej­sze w użyciu i bar­dziej uni­wer­salne maszyny pro­jektu Harolda Keena - pod koniec wojny było ich ok. 200
18.04 1943 Ame­ry­ka­nie zestrze­li­wują nad wyspą Bouga­inville w archi­pe­lagu Wysp Salo­mona na Pacy­fiku samolot z admi­ra­łem Isoroku Yama­moto, naczel­nym dowódcą Cesar­skiej Mary­narki Wojen­nej Japonii - jest to naj­bar­dziej pro­mi­nentna ofiara kryp­to­lo­gów w histo­rii II wojny świa­to­wej  
4.05.1943  zwol­nie­nie obu kryp­to­lo­gów z wię­zie­nia po wie­lo­krot­nych inter­wen­cjach PCK 
17.05.1943  zawar­cie tajnego bry­tyj­sko-ame­ry­kań­skiego poro­zu­mie­nia o współ­pracy w dzie­dzi­nie kryp­to­lo­gii BRUSA - podział pracy i wza­jemna wymiana mate­ria­łów radio­wy­wia­dow­czych oraz spe­cja­li­stów w ośrod­kach dekryp­tażu, zbu­do­wa­nie między nimi połą­czeń tele­gra­ficz­nych i radio­wych, przy­ję­cie wspól­nego kryp­to­nimu „Ultra” na okre­śle­nie działań zwią­za­nych z nie­miec­kimi, wło­skimi i japoń­skimi maszy­nami szy­fru­ją­cymi  
28.05.1943 pierw­sze ame­ry­kań­skie bomby czte­ro­wir­ni­kowe potwier­dzają swoją przy­dat­ność
1943 maj - lipiec  pobyt w Leri­dzie, następ­nie w Madry­cie pod nad­zo­rem poli­cyj­nym 
1.07.1943 Niemcy wpro­wa­dzają w sieci „Shark” nowy reflek­tor „Caesar” i wąski wirnik „gamma”
1943 lipiec w Deyton roz­po­częto seryjną pro­duk­cję bomby czte­ro­wir­ni­ko­wej typu 530 - pod koniec wojny w ośrodku utwo­rzo­nym pod Waszyng­to­nem pra­co­wało ich ok. 110 wraz z urzą­dze­niami elek­tro­me­cha­nicz­nymi wspo­ma­ga­ją­cymi dekryp­taż - Bry­tyj­czycy korzy­stali również z ich mocy obli­cze­nio­wych
22.07.1943 ucieczka pocią­giem z Madrytu i prze­kro­cze­nie granicy hisz­pań­sko-por­tu­gal­skiej  
23 – 24.07.1943 przej­ście na morzu z rybac­kiego kutra na pokład bry­tyj­skiego nisz­czy­ciela HMS „Scot­tish” i przy­by­cie do Gibral­taru
1943 - 1946 okres angiel­ski 
30.07.1943 przelot z Gibral­taru na lot­ni­sku Hendon pod Lon­dy­nem, a potem do szkoc­kiego mia­steczka Kin­ghorn  
1943 sier­pień wcie­le­nie do wojska i przy­dział służ­bowy do pol­skiego ośrodka radio­wy­wiadu w Felden k. Boxmoor pod Lon­dy­nem, w stopniu sze­re­go­wego z cen­zu­sem  
1943 od sierp­nia alianccy spe­cja­li­ści, wyko­rzy­stu­jąc dzie­siątki szyb­kich bomb wspo­ma­ga­nych coraz to nowymi urzą­dze­niami elek­tro­me­cha­nicz­nymi oraz pro­ce­du­rami kryp­to­ana­li­tycz­nymi, czytają regu­lar­nie morską Enigmę do końca wojny - przełom w bitwie o Atlan­tyk 
1943 sier­pień - 1944 listo­pad Rejew­ski kie­row­ni­kiem kil­ku­oso­bo­wej sekcji nie­miec­kiej „N”, w Plu­to­nie Eks­plo­ata­cyj­nym Kom­pa­nii Radio­wy­wia­dow­czej Bata­lionu Łącz­no­ści (Oddziału Radio) Sztabu Naczel­nego Wodza - łamanie i odczy­ty­wa­nie kore­spon­den­cji SS szy­fro­wa­nej metodą „podwój­nej kasety”, bez związku z Enigmą  
10.10.1943  awans do stopnia pod­po­rucz­nika czasu wojny  
1943 gru­dzień uru­cho­mie­nie w BP pierw­szego w świecie pro­to­kom­pu­tera Colos­sus, elek­tro­nicz­nego urzą­dze­nia logicz­nego - Bry­tyj­czycy stają się mono­po­li­stami w dekryp­tażu dale­ko­pi­sów szy­fru­ją­cych w sieci „Fish”; do końca wojny zain­sta­lo­wano ich jeszcze 9 egzem­pla­rzy 
1943 koniec
- 1944 począ­tek
Niemcy łamią klucze radziec­kiego dale­ko­pisu szy­fru­ją­cego, opar­tego na iden­tycz­nej zasa­dzie dzia­ła­nia, co maszyny nie­miec­kie 
1944 styczeń Niemcy wpro­wa­dzają w części sieci Luft­waffe reflek­tor o zmien­nym oka­blo­wa­niu, zwany UKD lub Dora wraz z drugą łącz­nicą na trzy­na­ście par połą­czeń - kryp­to­lo­dzy ame­ry­kań­skiej floty odpo­wia­dają urzą­dze­niem Duenna (N-1500), będącym przy­stawką do bomby czte­ro­wir­ni­ko­wej
1944 począ­tek spo­tka­nie Jana Nowaka-Jezio­rań­skiego z Rejew­skim podczas odwie­dzin bata­lionu łącz­no­ści w Stan­more pod Lon­dy­nem
1944 począ­tek sku­tecz­ność ame­ry­kań­skich bomb sprawia, że całość zmagań z szy­frami mor­skiej Enigmy prze­suwa się do ośrodka w Waszyng­to­nie i nabiera cha­rak­teru ruty­no­wego 
1944 czer­wiec spo­tka­nie z płk. Ber­tran­dem i jego żoną w Boxmoor, po ich ucieczce samo­lo­tem z oku­po­wa­nej Francji  
4.06.1944 grupa pości­gowa złożona z ame­ry­kań­skiego lot­ni­skowca „Guadal­ca­nal” i 5 alianc­kich nisz­czy­cieli zmusza do wynu­rze­nia U-505 u wybrzeży Afryki Zachod­niej i prze­chwy­tuje Enigmę oraz klucze do szyfrów - nie­po­kój w alianc­kich szta­bach przy­go­to­wu­ją­cych operacj „Over­lord” przed utratą cennego źródła infor­ma­cji w przy­padku, gdyby Niemcy - znając los okrętu - nagle doko­nali zmian w Enigmie
1944 czer­wiec – 1945 maj podczas działań w Europie Ame­ry­ka­nie wyko­rzy­stują w ruchu radio­wym na szcze­blu ope­ra­cyj­nym maszynę szy­fru­jącą SIGABA (M-134-C) kon­struk­cji Wil­liama Fried­mana (Niemcy nie zdołali jej złamać), nato­miast na szcze­blu tak­tycz­nym maszynę Borisa Hage­lina - Kon­wer­ter M-209 (Niemcy złamali jej szyfr)  
1.09.1944 policja nie­miecka wpro­wa­dza nowy szyfr - sekcja „N” ma pro­blemy z jego roz­wią­za­niem
1.10.1944 Rejew­ski spo­rzą­dza notatkę pt. „Kilka uwag na temat trud­no­ści, w jakich znaj­duje się w chwili obecnej dział szyfrów nie­miec­kich”, kry­tycz­nie oce­nia­jącą dotych­cza­sową współ­pracę polsko-bry­tyj­ską w dzie­dzi­nie kryp­to­lo­gii 
1944 paź­dzier­nik po upadku powsta­nia, żona wraz z dziećmi zostaje wysie­dlona z War­szawy i poprzez obóz w Prusz­ko­wie trafia na 9 mie­sięcy do wsi Reczul pod Skier­nie­wi­cami
20.10.1944 ofi­cjalne wystą­pie­nie pol­skiego Oddziału Infor­ma­cyjno-Wywia­dow­czego Sztabu Naczel­nego Wodza do kmdr. W. Dun­der­da­le’a, łącz­nika bry­tyj­skiego wywiadu, o udzie­le­nie pomocy polskim kryp­to­lo­gom - bez odpo­wie­dzi
1944 listo­pad  zanie­cha­nie prób zła­ma­nia nowego szyfru policji nie­miec­kiej, likwi­da­cja sekcji „N”, prze­su­nię­cie Rejew­skiego do sekcji studiów ogól­nych, gdzie wraz z Zygal­skim roz­wią­zują szyfry radziec­kie, szcze­gól­nie pre­fe­ro­wane przez wywiad angielski
1944 koniec - 1945 maj alianci łamią klucze blisko 200 nie­miec­kich sieci radio­wych, ale ope­ra­cja dekryp­tażu Enigmy traci decy­du­jący wpływ na prze­bieg działań toczo­nych przez alian­tów na lądzie - Niemcy wyko­rzy­stują połą­cze­nia tele­fo­niczne
1.01.1945 Rejew­ski otrzy­muje awans do stopnia porucz­nika czasu wojny i zostaje odzna­czony Srebr­nym Krzyżem Zasługi z Mie­czami, rów­no­cze­śnie awan­suje na zastępcę kie­row­nika refe­ratu Kom­pa­nii Radio­wy­wia­dow­czej Bata­lionu Łącz­no­ści Sztabu Naczel­nego Wodza  
21.04. -
12.05 1945 
podróż służ­bowa Rejew­skiego i Zygal­skiego na połu­dnie Francji, celem ode­bra­nia rzeczy oso­bi­stych, mate­ria­łów i sprzętu pozo­sta­wio­nych na prze­cho­wa­nie, po likwi­da­cji ośrodka „Cadix” 
1945 czer­wiec żona wraz z dziećmi powraca do Byd­gosz­czy i zatrzy­muje się u swoich rodzi­ców na ul. Dwor­co­wej 10/2
30.09.1945 ofi­cjalne zakoń­cze­nie polsko-bry­tyj­skiej współ­pracy wywia­dow­czej
1945 jesień Rejew­ski zostaje odzna­czony Medalem Wojska, usta­no­wio­nym dekre­tem Pre­zy­denta RP z 3.07.1945 
1945 paź­dzier­nik  likwi­da­cja Kom­pa­nii Radio­wy­wia­dow­czej, przy­dział Rejew­skiego i Zygal­skiego do pol­skich jed­no­stek woj­sko­wych w Szkocji 
2.12.1945 Rejew­ski zostaje skie­ro­wany do Kirk­caldy w Szkocji na Ofi­cer­ski Kurs Dosko­na­lący Admi­ni­stra­cji Woj­sko­wej, zaka­mu­flo­wany kurs wywia­dow­czy, którego komen­dan­tem jest płk S. Mayer  
1946 nawią­zuje kore­spon­den­cję z żoną w kraju
15.03.1946 zakoń­cze­nie dzia­łal­no­ści Oddziału Infor­ma­cyjno-Wywia­dow­czego Sztabu Naczel­nego Wodza - zaprze­sta­nie zbie­ra­nia infor­ma­cji i szko­le­nia per­so­nelu
11.09.1946 Rejew­ski odmawia wstą­pie­nia do Pol­skiego Korpusu Przy­spo­so­bie­nia i Roz­miesz­cze­nia 
16.10.1946 zgłasza chęć powrotu do kraju - otrzy­muje szcze­gó­łowe instruk­cje od płk. Mayera, jak ma postę­po­wać, aby nie narazić się na aresz­to­wa­nie i repre­sje 
1.11.1946 skie­ro­wany do Obozu Repa­trian­tów nr 99 w Fair­field Camp na pod­sta­wie zarzą­dze­nia Zastępcy Szefa Sztabu I Korpusu oraz skre­ślony z ewi­den­cji woj­sko­wej, na pod­sta­wie rozkazu Szefa Sztabu Naczel­nego Wodza
1946 - 1969 okres byd­go­ski
21.11.1946 przy­pływa stat­kiem do Gdyni, dociera do Byd­gosz­czy i po 7-letniej rozłące spotyka się z żoną i dziećmi w miesz­ka­niu teściów przy ul. Dwor­co­wej 10/2 
1947 pod­pi­sa­nie tajnego bry­tyj­sko-ame­ry­kań­skiego trak­tatu UKUSA doty­czą­cego dalszej współ­pracy w dzie­dzi­nie radio­wy­wiadu 
1.02.1947 podej­muje pracę w nacjo­na­li­zo­wa­nych zakła­dach Kabel Polski Spółka Akcyjna Byd­goszcz na sta­no­wi­sku kie­row­nika sekcji fak­tu­ro­wa­nia działu zaopa­trze­nia  
9.07.1947 śmierć syna Andrzeja z powodu choroby Heinego-Medina 
1948 bry­tyj­skie władze hono­rują Rejew­skiego Medalem Wojen­nym 1939-1945 (The War Medal 1939 - 1945)
30.03.1948 w Szkocji, w biedzie i zapo­mnie­niu, umiera płk Gwido Langer 
12.03.1949 kie­row­nik sekcji VI Woje­wódz­kiego Urzędu Bez­pie­czeń­stwa Publicz­nego spo­rzą­dza pierw­szy raport doty­czący Rejew­skiego
1949 - 1955 funk­cjo­na­riu­sze WUBP pro­wa­dzą ruty­nowe roz­po­zna­nie w oto­cze­niu Rejew­skiego, sta­ra­jąc się ustalić cha­rak­ter jego pracy w Sztabie Głównym oraz prze­bieg służby na Zacho­dzie
28.01.1950  na skutek naci­sków WUBP otrzy­muje trzy­mie­sięczne wypo­wie­dze­nie z pracy w Pomor­skich Zakła­dach Wytwór­czych Mate­ria­łów Elek­tro­tech­nicz­nych („Kabel Polski”), uzna­nych za przed­się­bior­stwo o cha­rak­te­rze stra­te­gicz­nym 
21.03.1950 zostaje zwol­niony z pracy w „Kablu” (teczka „Tar­go­wica”)
1.04.1950- 31.03.1951 pracuje w Pań­stwo­wym Przed­się­bior­stwie Mier­ni­czym na sta­no­wi­sku kie­row­nika refe­ratu ogól­nego 
1.04-14.06.1951  pracuje w Związku Mier­ni­czych RP 
15.06.1951 -30.09.1954 pracuje w Związku Spół­dzielni Rze­mieśl­ni­czych, a po reor­ga­ni­za­cji - w Związku Bran­żo­wym Spół­dzielni Drzew­nych i Wytwór­czo­ści Różnej na sta­no­wi­sku refe­renta finan­so­wego i kasjera, a potem star­szego księ­go­wego  
9.11.1951 w Korn­wa­lii umiera ppłk Mak­sy­mi­lian Ciężki
1.10.1954 - 31.01.1967 Rejew­ski kon­ty­nu­uje pracę w Woje­wódz­kim Związku Spół­dzielni Pracy w Wydziale Finan­so­wa­nia na sta­no­wi­sku st. księ­go­wego, potem instruk­tora eko­no­micz­nego Wydziału Instruk­tor­sko – Finan­so­wego (od 17.12.1956), następ­nie st. instruk­tora księ­go­wo­ści w Wydziale Finan­so­wa­nia Spół­dzielni (od 1.04.1960) i kie­row­nika Inspek­to­ratu Kosztów i Cen (od 1.07.1966)  
9.02.1955 pismo Naczel­nika Wydziału II Depar­ta­mentu II Komi­tetu do Spraw Bez­pie­czeń­stwa Publicz­nego do Woje­wódz­kiego Urzędu do Spraw Bez­pie­czeń­stwa Publicz­nego w Byd­gosz­czy, z pole­ce­niem pod­ję­cia czyn­no­ści ope­ra­cyj­nych, w oparciu o prze­ka­zane doku­menty doty­czące dzia­łal­no­ści Rejew­skiego w BS4 i we Francji
14.02.1956 zało­że­nie sprawy ewi­den­cyjno-obser­wa­cyj­nej przez WUdSBP dla usta­le­nia, czy Rejew­ski nie pro­wa­dzi wrogiej dzia­łal­no­ści wymie­rzo­nej w ustrój PRL (teczka „Kryp­to­log”)
28.08.1956 Rejew­ski pisze prośbę do Mini­stra Obrony Naro­do­wej o prze­sła­nie doku­men­tów doty­czą­cych jego pracy w Biurze Szyfrów, dla udo­ku­men­to­wa­nia praw eme­ry­tal­nych 
12.06.1958 zakoń­cze­nie sprawy ewi­den­cyjno-obser­wa­cyj­nej przez WUdSBP i prze­ka­za­nie mate­ria­łów do archi­wum w War­sza­wie 
13.10.1966 Komisja Lekar­ska Zakładu Ubez­pie­czeń Spo­łecz­nych uznaje Rejew­skiego inwa­lidą III grupy
29.10.1966 Rejew­ski wystę­puje z wnio­skiem do Zarządu WZSP o roz­wią­za­nie z nim sto­sunku pracy z dniem 31.01.1967 r. - zgoda prezesa, dr. Tade­usza Kisie­lew­skiego 
1.02.1967  prze­cho­dzi na rentę inwa­lidzką  
1967 kwie­cień  Rejew­ski pisze „Wspo­mnie­nia z mojej pracy w Biurze Szyfrów Oddziału II Sztabu Głów­nego w latach 1930 - 1945” – maszy­no­pis zostaje zaku­piony przez Woj­skowy Insty­tut Histo­ryczny (obecnie Cen­tralne Archi­wum Woj­skowe)
1967 lato Rejew­scy prze­pro­wa­dzają się do miesz­ka­nia przy ul. Gdań­skiej 10  
1967 pra­cow­nik WIH, płk Koza­czuk w książce pt. „Bitwa o tajem­nice”, praw­do­po­dob­nie w oparciu o prze­ka­zany maszy­no­pis, ujawnia po raz pierw­szy fakt zła­ma­nia Enigmy przez pol­skich kryp­to­lo­gów - bez podania nazwisk
1969 - 1980 okres war­szaw­ski
23.06.1969  Rejew­scy prze­pro­wa­dzają się do swojego, odzy­ska­nego miesz­ka­nia w War­sza­wie, w którym od 1970 r. prze­by­wają wspól­nie z córką, zięciem oraz wnukiem 
16.08.1969 Rejew­ski prze­cho­dzi z renty inwa­lidz­kiej na eme­ry­turę 
1973 wiosna w Paryżu ukazuje się książka gen. G. Ber­tranda pt. „Enigma ou la plus grande enigme de la guerre 1939 - 1945” („Enigma, czyli naj­więk­sza tajem­nica ostat­niej wojny”) - po raz pierw­szy opinia publiczna na Zacho­dzie ma okazję dowie­dzieć się o roli Polaków w roz­szy­fro­wa­niu Enigmy, bez podania nazwisk
1973 lato  war­szaw­ska popo­łu­dniówka „Eks­press Wie­czorny” zamiesz­cza artykuł swego pary­skiego kore­spon­denta o książce Ber­tranda i wystę­puje z apelem „Szukamy ludzi zwią­za­nych z Enigmą” - zgła­szają się byli pra­cow­nicy zakła­dów „AVA”, a potem Rejew­ski 
1973 lato  Rejew­ski poprzez amba­sadę fran­cu­ską nawią­zuje kontakt listowy z gen. Ber­tran­dem i otrzy­muje egzem­plarz jego książki z dedy­ka­cją w stycz­niu 1974 r. 
1973 lato  Rejew­ski nawią­zuje kore­spon­den­cję z prze­by­wa­ją­cym w Wiel­kiej Bry­ta­nii H. Zygal­skim i ich lon­dyń­skim zwierzch­ni­kiem z czasu wojny, płk. Tade­uszem Lisic­kim  
1973 lato współ­pracę z Rejew­skim nawią­zuje płk Koza­czuk, już nie­ba­wem główny popu­la­ry­za­tor i kon­sul­tant wiedzy histo­rycz­nej kryp­to­loga 
1974 gen. Ber­trand prze­syła na ręce Rejew­skiego doku­ment zaty­tu­ło­wany „Dec­la­ra­tion”, rodzaj histo­rycz­nego świa­dec­twa polsko – fran­cu­skiej współ­pracy kryp­to­lo­gicz­nej 
31.05.1974 na zamó­wie­nie bry­tyj­skich służb spe­cjal­nych płk S. Mayer, były Szef Wydziału Wywia­dow­czego Oddziału II SG, opra­co­wuje tzw. Memo­ran­dum nt. histo­rii dekryp­tażu Enigmy przez Polaków - mate­riał zostaje utaj­niony
1974 lipiec - sier­pień  Rejew­ski składa w WIH maszy­no­pis pt. „Uzu­peł­nie­nie Wspo­mnień…” - wery­fi­ka­cja i uzu­peł­nie­nie faktów w książce Ber­tranda oraz spro­sto­wa­nie nie­ści­sło­ści poja­wia­ją­cych się w pol­skiej prasie  
1974 koniec paź­dzier­nika w Lon­dy­nie ukazuje się książka F. W. Win­ter­bo­thama pt. „The Ultra Secret” („Tajem­nica Ultry”) - war­to­ściowa, ale stron­ni­cza, z zafał­szo­wa­nym wkładem Polaków, staje się świa­to­wym best­se­le­rem
29.12.1974 dr David Kahn, w recen­zji książki F. W. Win­ter­bo­thama na łamach „New York Times Book Review”, po raz pierw­szy na Zacho­dzie wymie­nia nazwi­ska trzech pol­skich kryp­to­lo­gów oraz fakt prze­ka­za­nia Enigmy alian­tom w 1939 r.
1974 koniec - 1975 Koza­czuk, na łamach tygo­dnika „Stolica” publi­kuje w 30-odcin­ko­wej serii arty­ku­łów pierw­szy zarys histo­rii Enigmy - czy­tel­nicy poznają w końcu nazwi­ska pol­skich kryp­to­lo­gów
1975 angiel­ski dzien­ni­karz i pisarz Anthony C. Brown w książce pt. „Body­gu­ard of Life” („W służbie kłam­stwa”) przed­sta­wia wypa­czony obraz udziału Polaków w dekryp­tażu Enigmy
1975 Koza­czuk zamiesz­cza w mie­sięcz­niku „Polska”, uka­zu­ją­cym się w pięciu wer­sjach języ­ko­wych, dwu­od­cin­kowy obszerny artykuł doty­czący dekryp­tażu Enigmy
21.04.1975 kon­fe­ren­cja prasowa z udzia­łem Rejew­skiego w Inter­pres­sie dla kore­spon­den­tów zagra­nicz­nych akre­dy­to­wa­nych w Polsce 
20.10.1975 za zgodą rządu bry­tyj­skiego, dyrek­cja Archi­wum Publicz­nego udo­stęp­nia pierw­sze zdjęcia histo­rycz­nego zwia­stuna epoki infor­ma­tycz­nej „Colos­susa” oraz potwier­dza ist­nie­nie ośrodka kryp­to­lo­gicz­nego w Blet­chley Park podczas wojny
1976 ukazuje się popu­larna bro­szura W. Koza­czuka pt. „Złamany szyfr” w serii Sen­sa­cje XX wieku (kilka wydań)
1976 Andrzej Trzos-Rosta­wiecki tworzy film doku­men­talny pt. „Enigma”
23.05.1976 śmierć gen. w stanie spo­czynku G. Ber­tranda - fran­cu­ski kontr­wy­wiad prze­szu­kuje jego dom
30.08.1978  Rada Państwa nadaje M. Rejew­skiemu Krzyż Ofi­cer­ski Orderu Odro­dze­nia Polski - deko­ra­cja odbywa się 12.12.1978 w Mini­ster­stwie do Spraw Kom­ba­tan­tów 
1979 Rejew­ski otrzy­muje z Londynu egzem­plarz książki Ronalda Lewina, wybit­nego bry­tyj­skiego histo­ryka pt. „Ultra goes to War. The Secret Story” - rze­czowa i uczciwa ocena funk­cjo­no­wa­nia pol­skiej Enigmy i bry­tyj­skiej Ultry  
1979 na ekrany kin wchodzi dwu­czę­ściowy kolo­rowy film pano­ra­miczny pt. „Sekret Enigmy” Romana Wionczka, a później oparty na nim 8-odcin­kowy serial tele­wi­zyjny pt. „Tajem­nica Enigmy”, którego kon­sul­tan­tem jest Marian Rejew­ski  
1979 Rejew­ski pisze artykuł pt. „Jak mate­ma­tycy polscy roz­szy­fro­wali Enigmę”, który ukazuje się w „Wia­do­mo­ściach Mate­ma­tycz­nych” 1980 nr 1 (pośmiert­nie) 
5.09.1979 Mini­ster Obrony Naro­do­wej nadaje Maria­nowi Rejew­skiemu Srebrny Medal za Zasługi dla Obron­no­ści Kraju  
15.09.1979 Polskie Towa­rzy­stwo Mate­ma­tyczne, czyniąc odstęp­stwo od dotych­cza­so­wej tra­dy­cji, nadaje magi­strowi Rejew­skiemu godność członka hono­ro­wego
1979 gru­dzień w wydanej mono­gra­fii W. Koza­czuka „W kręgu Enigmy” ukazuje się aneks doku­men­talny opra­co­wany przez Rejew­skiego pt. „Mate­ma­tyczne pod­stawy roz­wią­zy­wa­nia nie­miec­kiego szyfru maszy­no­wego Enigma”  
13.02.1980  Rejew­ski umiera na zawał serca i zostaje pocho­wany w asyście Kom­pa­nii Hono­ro­wej WP na Cmen­ta­rzu Woj­sko­wym na Powąz­kach, w kwa­te­rze B39 
1980 w angiel­skiej wersji „Zasto­so­wań Mate­ma­tyki” (Appli­ca­tio­nes Mathe­ma­ti­cae), XVI, 4. 1980 r. ukazuje się artykuł Rejew­skiego pt. „Zasto­so­wa­nie teorii per­mu­ta­cji do zła­ma­nia szyfru Enigmy” (pośmiert­nie)
1980 pamięć
1982 książka Gordona Welch­mana pt. „The Hut Six Story” („Histo­ria baraku szó­stego”) zapo­cząt­ko­wuje korzystny zwrot w mię­dzy­na­ro­do­wym uznaniu wkładu Polaków w dekryp­taż Enigmy
1983 odsło­nię­cie tablicy pamiąt­ko­wej poświę­co­nej trzem kryp­to­lo­gom w holu Col­le­gium Minus, sie­dzi­bie Insty­tutu Mate­ma­tyki Uni­wer­sy­tetu im. Adama Mic­kie­wi­cza  
4.05.1983  Uchwała Rady Miasta Byd­gosz­czy nr 26/100/83 w sprawie nadania ulicy w For­do­nie nazwy Mariana Rejew­skiego 
4.06.1983 nadanie Szkole Pod­sta­wo­wej nr 3 przy ul. Zofii Nał­kow­skiej 9 imienia Mariana Rejew­skiego, połą­czone z odsło­nię­ciem tablicy pamiąt­ko­wej oraz wrę­cze­niem sztan­daru (obecnie Zespół Szkół nr 4 - bez kon­ty­nu­owa­nia nazwy patrona)  
16.08.1983 Poczta Polska wydaje kopertę pierw­szego dnia obiegu FDC oraz znaczek z okazji 50. rocz­nicy zła­ma­nia szyfru Enigmy
16.08.1985 w 80. rocz­nicę urodzin - wmu­ro­wa­nie tablicy pamiąt­ko­wej na ścianie fron­to­wej kamie­nicy przy ul. Wileń­skiej 6, w której urodził się Rejew­ski  
1986 umiera Irena Rejew­ska i zostaje pocho­wana na Cmen­ta­rzu Woj­sko­wym na Powąz­kach obok męża
1992 TVP emituje film doku­men­talny pt. „Wojna mózgów” m.in. o pracy Rejew­skiego nad Enigmą  
2.06.1997 odsło­nię­cie tablicy pamiąt­ko­wej poświę­co­nej Rejew­skiemu na ścianie pamięci Muzeum Tra­dy­cji Pomor­skiego Okręgu Woj­sko­wego w Byd­gosz­czy (obecnie Muzeum Wojsk Lądo­wych)  
1999 Prezes Rady Mini­strów RP Jerzy Buzek zwraca się do Pre­zy­denta RP Alek­san­dra Kwa­śniew­skiego o pośmiertne odzna­cze­nie trójki kryp­to­lo­gów Orderem Orła Białego
1999 Bry­tyj­czycy udo­stęp­niają memo­ran­dum przy­go­to­wane przez płk. S. Mayera, uka­zu­jące początki współ­pracy z Pola­kami w dzie­dzi­nie łamania Enigmy
1999 czer­wiec odsło­nię­cie tablicy pamiąt­ko­wej przy ul. Gdań­skiej 2 w War­sza­wie, gdzie w latach 1969-1980 miesz­kał M. Rejew­ski wraz z rodziną, ufun­do­wa­nej przez Spół­dziel­nię Budow­lano-Miesz­ka­niową SUP
1999 lipiec z ini­cja­tywy śro­do­wisk polo­nij­nych w Blet­chley Park odbywa się pierw­szy polski festi­wal dla upa­mięt­nie­nia wkładu Polaków w roz­szy­fro­wa­nie Enigmy  
1999 wrze­sień odsło­nię­cie tablicy pamiąt­ko­wej poświę­co­nej polskim kryp­to­lo­gom na kamien­nym obe­li­sku w Pyrach  
1999 paź­dzier­nik z ini­cja­tywy Jana Nowaka-Jezio­rań­skiego Prezes Rady Mini­strów RP Jerzy Buzek zwraca się do pre­miera Wiel­kiej Bry­ta­nii Tony’ego Blaira o wyja­śnie­nie losów doku­men­ta­cji pol­skiego wywiadu z czasów drugiej wojny świa­to­wej prze­ka­za­nej Bry­tyj­czy­kom, by nie wpadła w ręce władz PRL
28.01.2000 Marian Rejew­ski zostaje lau­re­atem ple­bi­scytu „Gazety Wybor­czej” i Radia „Elita” - „Byd­gosz­cza­nin XX wieku”  
14.02.2000 ukazuje się Posta­no­wie­nie Pre­zy­denta RP Nr 28/2000 o odzna­cze­niu trójki kryp­to­lo­gów Krzyżem Wielkim Orderu Odro­dze­nia Polski  
17.04.2000 świa­towa pre­miera filmu „U-571”, w którym Ame­ry­ka­nie sobie przy­pi­sują sławę zła­ma­nia szyfru Enigmy
2000 lipiec otwar­cie cza­so­wej eks­po­zy­cji („pokój polski”) w kom­plek­sie muze­al­nym Blet­chley Park, doty­czą­cej pol­skiego wkładu w łamanie Enigmy
14.07.2000 uro­czy­stość prze­ka­za­nia odzna­cze­nia nada­nego przez Pre­zy­denta RP rodzi­nom nie­ży­ją­cych kryp­to­lo­gów przez pre­miera J. Buzka w Pałacu na Wodzie w war­szaw­skich Łazien­kach
18.09.2000 prze­ka­za­nie Enigmy w wersji mor­skiej pre­mie­rowi J. Buzkowi przez księcia Yorku Andrzeja, syna bry­tyj­skiej kró­lo­wej Elż­biety II (egzem­plarz w Muzeum Wojska Pol­skiego w War­sza­wie)
15.11.2000 ukazuje się Zarzą­dze­nie nr 85 Prezesa Rady Mini­strów J. Buzka w sprawie powo­ła­nia pol­skiej części Polsko-Bry­tyj­skiej Komisji Histo­rycz­nej do spraw Doku­men­ta­cji Dzia­łal­no­ści Pol­skiego Wywiadu w II Wojnie Świa­to­wej i jego Współ­dzia­ła­nia z Wywia­dem Bry­tyj­skim
22.01 2001 świa­towa pre­miera filmu pt. „Enigma” w reży­se­rii Micha­ela Apteda, wypa­cza­ją­cego wkład Polaków w zła­ma­nie szyfru - nagło­śnione medial­nie pro­te­sty strony pol­skiej stają się dobrą okazją do uka­za­nia naszego wkładu inte­lek­tu­al­nego w zakoń­cze­nie wojny
6.12.2001  odsło­nię­cie tablicy na grobie Rejew­skiego, ufun­do­wa­nej przez Polskie Towa­rzy­stwo Mate­ma­tyczne  
2002 odsło­nię­cie tablicy pamiąt­ko­wej poświę­co­nej polskim kryp­to­lo­gom na ścianie budynku przy pl. J. Pił­sud­skiego 4 w War­sza­wie, ufun­do­wa­nej przez Zjed­no­cze­nie Polskie w Wiel­kiej Bry­ta­nii 
24.06.2002  Uchwała Rady Miasta Sto­łecz­nego War­szawy nr XLVIII/704/2002 w sprawie nadania ulicy w Gminie War­szawa - Ursynów nazwy „Mariana Rejew­skiego” 
11.07.2002 odsło­nię­cie płyty pomni­ko­wej dla uczcze­nia pamięci trzech pol­skich kryp­to­lo­gów w Blet­chley Park przez księcia Kentu Edwarda, w obec­no­ści amba­sa­dora RP w Wiel­kiej Bry­ta­nii, szefa kan­ce­la­rii Pre­zy­denta RP, byłego Pre­zy­denta RP R. Kaczo­row­skiego, amba­sa­dora bry­tyj­skiego w War­sza­wie i in. 
25.11.2002  premier rządu Leszek Miller odsła­nia w holu amba­sady RP w Lon­dy­nie tablicę pamiąt­kową o doko­na­niach pol­skich kryp­to­lo­gów  
9-10.11.2004  mię­dzy­na­ro­dowa kon­fe­ren­cja naukowa w Byd­gosz­czy nt. „Tajem­nice Enigmy. 65 rocz­nica prze­ka­za­nia Enigmy przez polski wywiad Pań­stwom Sprzy­mie­rzo­nym”  
4.07.2005  Janina Syl­we­strzak, córka Mariana Rejew­skiego, odbiera w Lon­dy­nie z rąk gen. sir Micha­ela Walkera, szefa Sztabu Obrony Naro­do­wej Wiel­kiej Bry­ta­nii, Medal Wojenny 1939-1945, przy­znany jej ojcu w 1948 r.  
4.07.2005 w Lon­dy­nie, w obec­no­ści szefów dyplo­ma­cji, opu­bli­ko­wano raport polsko-bry­tyj­skiej komisji histo­rycz­nej zaty­tu­ło­wany: „Współ­praca wywia­dów Polski i Wiel­kiej Bry­ta­nii podczas II wojny świa­to­wej” (wersja angiel­ska)
1.09.2005 w Pałacu Raczyń­skich w War­sza­wie, w obec­no­ści pre­miera Marka Belki i wice­pre­miera rządu Wiel­kiej Bry­ta­nii Johna Pre­scotta, zapre­zen­to­wano raport polsko-bry­tyj­skiej komisji histo­rycz­nej (wersja polska)
14.09.2005  ogól­no­pol­ska kon­fe­ren­cja naukowa w Byd­gosz­czy w ramach obcho­dów 100. rocz­nicy urodzin Mariana Rejew­skiego, połą­czona z odsło­nię­ciem jego rzeźby w centrum miasta, pro­mo­cją książki pt. „Marian Rejew­ski - 1980. Życie Enigmą pisane” oraz emisją filmu TVP Byd­goszcz Andrzeja Tom­czaka pt. „Tajem­nice Enigmy” (cz. I i II)  
26.09.2005 mię­dzy­na­ro­dowa sesja naukowa poświę­cona 100. rocz­nicy urodzin Mariana Rejew­skiego w Woj­sko­wej Aka­de­mii Tech­nicz­nej w War­sza­wie 
2.10.2005 odsło­nię­cie tablicy na fron­to­nie willi Château des Fouzes k. Uzès, upa­mięt­nia­ją­cej polsko-fran­cu­ską współ­pracę kryp­to­lo­giczną w latach 1940 – 1942
18.11.2005 kon­fe­ren­cja naukowa w Insty­tu­cie Histo­rii Pomor­skiej Aka­de­mii Peda­go­gicz­nej w Słupsku nt. „Polski wywiad woj­skowy 1918 - 1945”, w trakcie której oma­wiano m.in. wkład Polaków w roz­szy­fro­wa­nie Enigmy 
29.11.2005 odsło­nię­cie tablicy upa­mięt­nia­ją­cej trójkę pol­skich kryp­to­lo­gów w holu Insty­tutu Mate­ma­tyki i Kryp­to­lo­gii Wydziału Cyber­ne­tyki Woj­sko­wej Aka­de­mii Tech­nicz­nej w War­sza­wie  
6.12.2005 kon­fe­ren­cja naukowa w Insty­tu­cie Histo­rii Uni­wer­sy­tetu Opol­skiego nt. „Setna rocz­nica urodzin Mariana Rejew­skiego, mate­ma­tyka i genial­nego kryp­to­loga”  
23.01.2006 nadanie imienia Mariana Rejew­skiego sali audy­to­ryj­nej w Insty­tu­cie Mate­ma­tyki Uni­wer­sy­tetu Kazi­mie­rza Wiel­kiego w Byd­gosz­czy oraz odsło­nię­cie gip­so­wego modelu jego rzeźby  
27.05.2006  nadanie imienia Mariana Rejew­skiego Zespo­łowi Szkół nr 24 w Byd­gosz­czy przy ul. Pusz­czy­ko­wej 11 na Osowej Górze, odsło­nię­cie tablicy pamiąt­ko­wej oraz wrę­cze­nie sztan­daru  
13.02.2007  nadanie imienia Mariana Rejew­skiego Publicz­nemu Gim­na­zjum w Białych Błotach, wrę­cze­nie sztan­daru oraz pre­zen­ta­cja repliki Enigmy wyko­na­nej przez nauczy­cieli i rodzi­ców  
21.03.2007 Naro­dowy Bank Polski wpro­wa­dza do obiegu monety upa­mięt­nia­jące 75. rocz­nicę zła­ma­nia szyfru Enigmy, o nomi­na­łach 2, 10 i 100 zł
10.11.2007  odsło­nię­cie pomnika trzech kryp­to­lo­gów w Pozna­niu, przed sie­dzibą dawnego uni­wer­sy­tetu na Zamku, w formie czte­ro­me­tro­wego obe­li­sku z paty­no­wa­nego brązu, o pod­sta­wie trój­kąta 
23.11.2008 zło­że­nie prochów ppłk. Mak­sy­mi­liana Cięż­kiego, spro­wa­dzo­nych z miej­sco­wo­ści Tywar­dre­ath w Wiel­kiej Bry­ta­nii, na cmen­ta­rzu w Sza­mo­tu­łach, połą­czone z odsło­nię­ciem jego pomnika
2009 Poczta Polska wydaje znaczek w serii „Polacy na świecie” z wize­run­kami trzech kryp­to­lo­gów i Enigmy  
3.05.2009 posta­no­wie­nie Pre­zy­denta RP o nadaniu Krzyża Koman­dor­skiego z Gwiazdą Orderu Odro­dze­nia Polski ppłk. Mak­sy­mi­lia­nowi Cięż­kiemu 
2009 czer­wiec odsło­nię­cie tablicy pamiąt­ko­wej na ścianie budynku dawnej pla­cówki pol­skiego wywiadu w Pyrach, z okazji 70. rocz­nicy prze­ka­za­nia Enigmy alian­tom
2.10.2009 nadanie imienia „Pol­skich Zwy­cięz­ców Enigmy” Tech­ni­kum nr 7 i Zasad­ni­czej Szkole Zawo­do­wej nr 1 z Zespołu Szkół Tele­in­for­ma­tycz­nych i Elek­tro­nicz­nych we Wro­cła­wiu, połą­czone z odsło­nię­ciem rzeźby trzech kryp­to­lo­gów i tablicy pamiąt­ko­wej
29.11.2010 posta­no­wie­nie Pre­zy­denta RP o nadaniu Krzyża Wiel­kiego Orderu Odro­dze­nia Polski płk. Gwi­do­nowi Lan­ge­rowi
10.12.2010 spro­wa­dzone ze Szkocji prochy płk. G. Langera spo­częły na cmen­ta­rzu w Cie­szy­nie
28.11.2011 uchwała Sejmiku Woje­wódz­twa Kujaw­sko-Pomor­skiego o nadaniu imienia Mariana Rejew­skiego Peda­go­gicz­nej Biblio­tece Woje­wódz­kiej w Byd­gosz­czy 
4.09.2012 w 80. rocz­nicę zła­ma­nia szyfru Enigmy, w Centrum Szko­le­nia Sił Połą­czo­nych NATO (JFTC) w Byd­gosz­czy Janina Syl­we­strzak, córka Mariana Rejew­skiego, odbiera Medal Knowl­tona, nadany jej ojcu przez Komitet przy Związku Kor­pu­sów Wywiadu Woj­sko­wego USA  
29.04.2013 Mini­ster Obrony Naro­do­wej powo­łuje Naro­dowe Centrum Kryp­to­lo­gii
4.08.2014  mię­dzy­na­ro­dowe Sto­wa­rzy­sze­nie Inży­nie­rów Elek­try­ków i Elek­tro­ni­ków (IEEE) z sie­dzibą w Stanach Zjed­no­czo­nych przy­znaje naj­wyż­szy laur, „Kamień milowy” („Mile­stone”), trójce pol­skich mate­ma­ty­ków, którzy złamali szyfr Enigmy - wyróż­nie­nie osta­tecz­nie zamyka kwestię autor­stwa dekryp­tażu nie­miec­kiej maszyny szy­fru­ją­cej 
5.08.2014 odsło­nię­cie tablicy upa­mięt­nia­ją­cej nadanie Polakom „Kamie­nia milo­wego” przed sie­dzibą Insty­tutu Mate­ma­tycz­nego PAN przy ul. Śnia­dec­kich 8
24.09.2014  Rada Miasta Byd­gosz­czy podej­muje uchwałę Nr LXII/1291/14 w sprawie usta­no­wie­nia roku 2015 Rokiem Mariana Rejew­skiego, w związku ze 110. rocz­nicą jego urodzin i 35. rocz­nicą jego śmierci  
19.11.2014 na zapro­sze­nie Mini­stra Spraw Zagra­nicz­nych Wiel­kiej Bry­ta­nii, Philipa Ham­monda, w Blet­chley Park prze­by­wają rodziny pol­skich kryp­to­lo­gów
22.11.2014  uro­czy­stość umiesz­cze­nia nazwi­ska Mariana Rejew­skiego w Galerii Sław ame­ry­kań­skiej Agencji Bez­pie­czeń­stwa Naro­do­wego (NSA), miesz­czą­cej się w Naro­do­wym Muzeum Kryp­to­lo­gii w Fort Meade k. Bol­ti­more - pod­kre­śle­nie zna­cze­nia pol­skich kryp­to­lo­gów w zakoń­cze­nie II wojny świa­to­wej 
13.02.2015  nadanie imienia Mariana Rejew­skiego Zespo­łowi Szkół w Ostro­mecku wraz z wrę­cze­niem sztan­daru

Byd­goszcz, 09 marca 2015 r.